Doctor ka zawhna (March 24, 2019)
Mar 24, 2019

Zawhna: Zak hmul te, serh hmul te pawh a ni ang, meh kawn hi an uar viauin a lang a, hei hi mihring hriselna atan hian pawina a awm em?
Chhanna: Zakhmul leh serh hmul te hi chhan neia awm an ni ngei mai a, a chhan pawh an awmna lai vun hi a nem bakah a sensitive zual a, temperature maintain ngai a nih vangin meh kawna enkawl fai leh si loh chuan infection a awm hma ni pawhin an sawi. Chutih rualin lan nalh duh vanga meh hi a tam zawk an ni a, enkawl fai chuan a pawina em em a awm hranpa awm lo ve.

Zawhna: Ka pumpui cancer hi 2014 khan zai a niin a zatve vel paih a ni a. Zai thaa an insawi avangin chemo pawh ka la lo va, a khat tawkin ka in-checkup a. Tunah hian ka indim tawk loh vang deuh ni ngei tur a ni, ka pum zaina chhung lam hi a na deuh a, a vung deuh niin ka hria a, hmarcha leh sawhthing eite ka insum a. Ka pumpui hi a chak lo bawk a, gas ka pai tam (ka vawih thin). Engtia inenkawl tur nge ka nih tak ang le?
Chhanna: Pumpui (stomach) cancer-ah hian a khawih chin azirin a paih zat a inang lo va. I rawn sawi anga a zatve an paih a nih chuan cancer intantir lam emaw, a khawih chin a zim vang a nih duh hmel a, a zavaia paih ai chuan ei leh in lamah pawh a la ziaawm zawk ngei ang. Chuti chung chung chuan pumpui zai leh paih then a nih hrim hrim chuan a hmaa i pumpui pai zawh aia tlem daih kha i pai thei tawh dawn tihna a ni a. Chutiang avang chuan ei leh in chungchangah hian advice i dawng thovin a rinawm a. Ei leh in chungchanga rawtna (Guidelines) an siamte chu a hnuaia mi ang hian zawm thei la a tha hle:
Vawi khata puar khawp ei ai chuan chu aia tlemin, zing zawkin ei thei la. Entirnan, ni khatah chaw vawi li nga te pawhin a zia zawk ngei ang. Chaw ei laiin thil tuihnang ei vak lo la, tui phei chu chaw ei hnu 30-60 minute velah in chauh a tha ang. I chawah pawh thlum lam chi ei tlem la, protein lam tamna sangha, artui ang te hi a zia zawk mah ang. Tin, chawhmeh uih/rim na lam chi hi insum a tha khawp mai. Gas tam i sawi pawh hi ei leh in lamah i fimkhur tawk loh vang pawh a ni thei awm e. Fast-food lam chi, entir nan fried rice, chow, egg roll ang chi te hi digest an har duh phian bawk a, insum theih a tha viau mai.
Inzai hrim hrim hian a chhung lam vung reh fel lote pawh a awm ve thei a. Indim ve deuh pawh a tha viau. Pumpui zai phei chu a hmuamhma a zau duh phian a, lirtheia kawng chhia vela tlan tam loh theih a tha hle. Vung ang feeling i hriat hi a chhan hriat a tha hle mai a, i thin lam eng emaw fel lo a awm palh theih avangin ultrasound han tih leh pawh a tha viau. Regular check-up i tih thinah khan i ti tawh a nih chuan thuhran nise. Tin, endoscopy pawh check-up-ah hian ti ve fo la chu a tha hle mai.

Zawhna: Ka pu, taksa a thak lo chhuah a, thawhah lo awm tel hi engvang nge ni ang? Allergy nge thin that loh vang?
Chhanna: Taksa thak i han tih hian vual a awm tel nge vual kher lovin i thak thin tih i sawi hran lo va. Hunbi nei deuhin a lo thak thinte pawh a nih hmel a. Chumi ruala thawhah a awm chuan Allergy vang chu a nih duh hmel ber. Allergy hi lan chhuah dang hrang hrang a nei a, chung zingah chuan vun vual/thak te, thawhah te hi a lan dan common pawl chu a ni. Asthma pawh hi allergy vangin a awm fo mai a; chuvangin, i chuap pawh check chiantir a tha hle. A dang lehah chuan thawhah hi pum lam fel lo vangin a awm ve fo bawk. Thawhah ni chiah lem lo, thaw chham hma, thawk lak full theih loh angte hian an insawisel duh bawk. Allergy vang a nih chuan allergy damdawi ei khan a chhawk thei tur chu a ni a, allergic asthma a nih erawh chuan asthma damdawi lam ei tel te pawh a ngai ang.

Latest News & Chhiar Hlawh