Fu tui hi - Fanai Familia Laltansanga
Ka rim tui lo leh thaw rim chhia hi thil buaithlak tak, zahthlak bawk si a ni a. Mizo tam takin kuhva khawr kan eina chhan pawh hi kan kamchhiat vang ni berin a lang a.
National Science magazine, Dream 2047 chhuak thar ber, February 2019, Volume 21, No. 5-ah hian scientist pakhat Dr.V.H.Mulimani, Professor (Rtd) of Bioachemistry, Gulbarga University, Karnataka hian Fu tui thatna chi hrang hrang a rawn ziak hlauh mai a, ka rim chhia leh thaw uih tihrehna damdawi tha lutuk a ni e, a ti a. A ziaktu hi Scientist, enzyme technology specialist a ni bawk a, dawt a sawi ka ring lo.
Fu hi India rama tualto a ni a, hmakhawsang Vedic period, @r Vedic age (c. 1500 – c. 500 BCE) khan a lo awm tawh tih ziak a ni a, Alexander the Great khan fu hi India ram atangin khawthlang lamah BC 325 vel khan a chi a hawn niin an sawi a. New Guinea rama mite hian BC 8,000 vel daih tawh khan fu an lo ching tawh niin an ring bawk a ni.
Fu tui hi naupang khawsik sang vanga kaih ching tan pawh damdawi tha a tling a, zun kawng chiangkuang lo leh kal tha lo tan pawh a tha em em a ni. Ha nget hian ka a tirim chhia a. Fu tuiah hian mineral tam tak a awm a, calcium leh phosphorus te hian ha enamel a tichak a, ha a tithianghlim bawk. Fu tui hian pumpuia thur tam lutuk tur a veng thei bawk a, chu chuan kawpuarte a tireh a, pumpui thip pawh a veng a, thaw rimchhia pawh a tiziaawm thei a ni.
Chau leh tamchhawlte tan pawh fu tui in hian rei lo te hnuah an rawn harh chhuak leh mai thei a, fu tuia awm sucrose hi taksa hian awlsam takin a chakna atan a hmang nghal thei a ni. Fu tui in tam hian pân a hil hma bik. Ser tui leh coconut tui chawhpawlh fu tui ni khata no hnih in ziah phei chuan kala lungte awm tur leh zun kawnga hnai la tur a veng thei.
Japan ram Tsukuba University-a researcher-te chuan fu tuiah hian Octacosanol a awm a, hei hian rilru hah vanga muhil thei lote pawh tui takin a muthilhtir siai siai thei tih an hmuchhuak a ni.