Lengpui Land Scam-ah mi mal anga pawisa ka dawng a nih chuan a let sawma rulh ka inhuam - Ruatkima
ZALEN March 9, 2026: Thawhtannia Mizo Hnam Runah chhung inkhawm hun hnihna, political session-ah MNF Gen. Hqr. Treasurer Lalruatkima chuan Lengpui Land Scam chungchangah ZPM sawrkar hmalakna dik lo leh dan bawhchhiatna a awm thu a sawi a, he thilah hian pawisa a lo dawng ve a nih chuan a let sawm zeta rulh pawh a inhuam thu pawh a sawi.
Ruatkima chuan The Mizoram Land Revenue Laws 2013 leh RFCTLARR Act, 2013 hnuaiah Indian Air Force te hian 'Outright Purchase' (a hmun leh a hma-a inleisak tawp) hmangin ram an lei ngawt thei lo. IAF lehkha hmasa subject-ah land acquisition/outright purchase an hman vangin an lehkha ang hian bul tan a ni a. Dan anga land acquisition anga kalpui tur a nih vangin outright purchase tawngkam hi hman zui a ni tawh lo. Lengpui ram pariatte hi Garden LSC a ni a, Sihphir ram pasarih an lei hi House pass leh Garden LSC pakhat a nih avangin 'Land Lease'-ah thlak leh vek tur a ni. ZPM sorkar vanga land lease-a dah leh tur a ni lo, ZPM sorkar hma daiha The Mizoram Land Revenue Laws 2013 angin land lease-a dah mai tur a nih zawk thu a sawi.
The Mizoram Land Revenue Rule Sec 28(2) angin Conveyance Deed Registration Act, 1908 angin thla thum chhungin an siam tur a ni a. Dan angin registrar/sub–registrar-ah stamp registration 3% chawiin an ti tur a ni tih a sawi bawk.
The Mizoram (Land Revenue) Act, 2013 Section 75A(4) angin temporary pass an tih mai, Sihphir rama House pass pasarihah hian 15% share of the government an chhun luhtir tur a ni. Hengte hi vawiin thleng hian an la ti lo hian sorkar inthlahdahzia a lan thu a sawi.
Congress sorkar khan Article 371G hmangin humhalh kan ni tih inhre rengin The Mizoram (Land Acquisition, Rehabilitation & Resettlement) Act, 2016 kha an lo siam a; mahse, Gauhati High Court- Single Bench-ah thubuai theh luh a nih avangin hman zui a remchang ta rih lo va. Chumi chhunga land acquire tur a awm chuan National Highways project-ah chuan The National Highways Act, 1956 leh Railways project-ah Railways Act, 1989 hmang turin March 14, 2018-ah a notified thu a sawi.
Kum 2018-a MNF a sorkar khan MLARR Act,2013 chu Gauhati High Court Principal Bench chuan W.A. 70 of 2018 a registered tak avangin, Mizoten ram neitu nihna chanvo leh ram humhalhna dan, Article 371G neitu a nihna hre reng chungin hma lak zel a ni a. High court thu angin August 7, 2020 khan notification chhuahin land acquire tur a awm chuan RFCTLARR Act, 2013 chu high court thutlukna awm hma chu hman rih mai ni se a ti ta a. Assembly session-ah land acquisition dan mumal awm lo leh sorkar hmasa mawhchhiat phet tumna rilru puin roreltu zahawm tak thenkhatten thu dik lo mipuiah vawrh kual an awm chu MNF chuan pawi kan ti tak zet a ni, a ti.
Ruatkima chuan sorkar mek hian ‘Responsibility’ leh ‘Transparency’ vawn nun aiin, thil dik lo a awm apianga sorkar hmasa mawhchhiat leh mi dang puh hi an hna pui ber a ni a. Lengpui ram IAF tana lak chungchangah pawh CM leh revenue minister te’n DC-te mawhphurhna vek anga an sawi kha thil mak tak a ni a. Kan sorkar laia DC leh official-ten thil dik lo an tih kan ring ve lo va, land acquire chungchangah hian thil dik lo an lo tipalh a nih pawhin sorkarna chelhtu kan nih angin kan mawhphurhna a ni. MNF sorkar laia Lengpui ram land acquisition buaipuitute kha ZPM sawrkarah pawh hian dinhmun pawimawh tak tak chelh mekte an ni a, an rintlak em em a. ZPM sawrkarah hian thil fel tawk lo a awm reng rengin sawrkar hmasa emaw, sawrkar hnathawkte mawhphurhtir zel an ching hi a pawi tak zet a, tun hnuah chuan mawhphurhna la ngam, Responsility Gov’t ni turin kan ngen a ni. Chutih lai chuan land acquisition-ah hian Preliminary Notification hi a bul tanna tak tak a ni a, Lengpui ram lak tur Preliminary Notification pawh hi ZPM sorkar ngei hian May 15, 2025 khan a tichhuak niin a sawi.
"Lengpui Land Scam chungchanga corruption leh mantang ei an awm anga inrinhlelhna chungchangah MNF treasurer leh revenue minister hlui ka nih angin cheng khat pawh party emaw, mi mal anga kan dawn ka hre lo. Mi mal anga ka lo dawng a nih chuan a let sawm zela rulh pawh ka inhuam a. Kan CM leh revenue minister-te hian hetiang hian an inhuam ve em? tih hi ka zawhna a ni," a ti bawk.
"IAF-ten Lengpui ram an leiah mantang ei leh corruption a awm em tih CBI-ten an chhui dawn ta hi kan lawm hle a, a hlawkna lo tel an awm a nih chuan dan anga hrem ngei kan phut a ni.
"Kalphung thar sorkar hian dawt leh thu dik tawk lo hmangin social media-ah mipui bum an tum reng a. He sorkar laka mipui beidawng leh inchhir mekte hian hnam neitu MNF sorkar leh hun hi an nghakhlel tak zet a ni," a ti bawk.