titi ZALEN : Ka thi tep, admit ka qualify e!
Jun 02, 2026

- Vanlalrema Vantawl 


Mizoram Universal Health Care Scheme 2.0 a lo chhuak a, Mizoram State Health Care Society chuan thuchhuah siamin April ni 1, 2026 atangin non-empanelled damdawi in te'n MUHCS hnuaia an enkawl theih chin a sawr zim a. Heng rikrum thil (emergency) - 1) Damlo ICU a dah nghal ngai. 2) Nunna chhanhim nana zai nghal ngai. 3) Accident tawk nunna chhan nghal ngaite chauh a huam a. Damlo dang chuan non-empanelled damdawi in-ah MUHCS hmangin an senso an hmu let thei lo a ni. 


MUHCS 1.0 ah khan -emergency hrang hrang, khum indaihloh leh empanelled damdawi in enkawl theih mai loh damlote chu non-empanelled damdawi in-ah admit theih a ni thin a. Tunah chuan emergency chi thum (3) chauhin a huam a ni.


Hetih lai hian ICU luh nghal ngai lo, nunna chhanna atana operation tih ngai lo, accident vanga thih hlauhawm ni pha si lo, serious case kan tih mai- na tak tak, rikrum thila damdawi in luh ngai an awm ve reng a. Hetiang damlo zingah hian MUCHS-a inziaklut thlap, empanelled damdawi ina khum chang lo emaw pan hman tawh lo emaw an awm fo a. Non-empanelled damdawi ina mahni sum senga in enkawl, bill let thei bawk si lo an awm nual tawh a. Heti hian kan kalpui reng mai dawn em ni? tih zawhna a awm mek a ni.


ENTIRNA ATAN THIL THLENG PANGA


May ni 21, khan district capital pakhata pa pakhat chu a tawng thei lo ringawt a, Aizawla MUHCS hman theihna damdawi in-ah refer a ni a. Natna khirh tak ni si 'stroke' tenau niin daktawr te pawhin 'admit a ngai', an ti a, khum an indaih si lo a. A chhungte sawi danin duty-te'n an biak sak a, MUHCS hman theihna damdawi in dangin khum an nei mai si lo nen empanelled loh private hospital pakhat-ah admit a enkawl a ni a. MUHCS an nei ve a, ICU dah nghal ngai lo, zai ngai lo, accident ni lo anih vangin hmuhlet tawh loh tur an sum sengin an in enkawl phah a ni. 


Damlo zunthlum leh BP sang nei thin pakhat chu a BP a sang thut a, a zunthlum a lo hniam nen, nikhawhreloin a awm a, dawmdawi in hnai berah an tlan lut a. ICU awm ngai chiah si loin ward-ah enkawl zui a ngai a. Zai a ngai loa, accident an ni hek lo. Damdawi in an thlang thei tawh lo a, rikrum thil a ni a, MUHCS-ah an inziaklut ve nain awmzia a nei ta lo. 


Sawrkar hnathawk nupui pakhat chu nikhaw hre loin an inah a awm thut a, an hnaih ber damdawi inah an tlan lut a, MRI tiin stroke tenau a ni tih hmuhchhuah a ni a. Damdawi in danga kal chi a ni tawh si lo a, an luhna damdawi in MUHCS hman theihna a ni bawk si lo a, ICU dah ngai lo, zai ngai lo an nih avangin an awkai phah ta a ni. 


May ni 6 khan pa pakhat Aizawl chhim lam ami chu zankhuain a tlun a, a zung thei lo a, a tlun reh thei si lo a chhungte mangang chuan damdawi in hnai berah an luhpui ta ringawt a. Daktawr-te'n a taksa chu a 'septicemia' hman tep an tih avangin MUCHS hman theihna damdawi in luh duh mah sela, inphurh kual chhungin pawi zawk thleng thei niin an hria a, hmun dang an pan ngam ta lo a. A kalah lungte a awm tih hriat a ni a, hnai a lo tam hman a, enkawl a ni zui ta a ni. ICU a ngai loa, zai nghal a theih lo a, thlamuang taka an lei MUHCS chu an hmang thei ta lo a, rikrum thil chu a ni lawi si.


Pakhat leh chu sawrkar hnathawk zai ngai an tih, han en maia thi nghal mai tur chu ni lo, nachhawkna ei zauh zauh ngai tawh a ni ve thung a. A damdawi in kalna chu empanelled a ni mah se, OT a khat tawh a, thla hnih (2) a nghah a ngai a. Non-empanelled damdawi inah zai tir se MUHCS nei siin a sum sen a hmu let dawn si lo a. Engtin nge maw an tih tak ni? 


Heng damlo case-te hi MUHCS 2.0 chuan emergency case-in non-empanelled damdawi ina enkawl theih zingah a chhiar tlat lo. 


TUNA KAN AWM DAN


Tuna kan awm dan chu non-empanelled damdawi ina MUHCS hmang tur chuan 'ka thi tep a, admit theih ka ni' tih nen a inhlat vak lo ang.


Hetia sawrkar a khauh tak hnu hian khawi khawiah emaw damlote'n harsatna an tawk tih a lang thei a. Thih ngama na ni chiah si lo, damlo na tak ni si, rial deuh se enkawlna an dawn lawk loh vanga nat belh hrep emaw vanduai chuan thi thei ni si entirna thil thleng panga (5) ka han chhawp chhuak mai a ni a. A dang pawh an la awm a, a sei dawn a, tarlang lo mai ang.  


Ka sawi tum chu tangkaipui tam tak an awm lai hian emergency a pawm chin a zim tak avang leh khum indaihlohna avangin mi thenkhatin an tuar mek tih a ni. 


MUHCS hman theihna damdawi in lian deuh ho awmna hi Aizawla cheng tam zawk tan chuan a rem teh teuh lohna lai a awm a. Rikrum thilah Civil Hospital Aizawl a lan rualin 'khum kan chang ang em?' tih rilruah a awm laklawh a. Lirthei ke pali nei khalh chhuah ruala rilru kamtu 'khawiah nge ka park ang?' tih ang deuh a ni. Durtlang leh ZMC te chu a tam zawk tan a hla mah mah bawk a, rikrum thilah chuan rilruah a lang hman lo fo ang.


DAMLO CHANVO VE THUNG LE


Sawrkarin health insurance a siam a, mipui zawm turin a duh a, mi tam takin an lei a. Kohhran pawhin tha ti a ni ang chu MUHCS chungchangah ngenna a siam a nih kha. Hamthatna leh entitlement nei sa sawrkar hnathawkte phei chu an hlawh atanga hleh sak an ni a. Health service pek chu sawrkar bat a ni ve ta thung a ni. A khum neihin a daih lo anih chuan a theihna hmuna a pek mai chu sawrkar tih tur ni awm tak a ni. 


Damlo chanvo sawi zel ila, tuna point pathum - 1) Damlo ICU a dah nghal ngai. 2) Nunna chhanhim nana zai nghal ngai. 3) Accident tawk nunna chhan nghal ngaite - tih chauha non-empanelled damdawi ina MUHCS hman theih hi Constitution hnuaia mihring chanvo inhrek sakna a ni thei em? tih rilruah a awm a. Private insurance company te pawhin hetiang hian an tih a rinawm loh. MUCHS hman theihna damdawi in zawnga damlo kan phar kualpuina lamah damlo chungah eng emaw a thleng palh thei a, India Dan Pui 'Right to life and liberty' a nek deuh thuak thuak lo maw? 


Daktawr ngainat leh rin zawng in enkawl tir theihte pawh damlo chanvo ni awm tak a ni a, 'patient physical & mental well being' a tel turah kei chuan ka ngai. 


TUNA KAN MAMAWH


MUHCS hi Health Insurance anih avangin mipuiin inghahna atan kan hmang mek a. Sawrkar ka dem hlur loa, he article hi politicise tuma ziak ka ni lo. Sawrkar tih tum a tha tak zet a, fak tur pawh an ni. Mah se, tam takin an tangkaipui laiin thenkhatin an tuar lawi a. Hei hian a ti 'Universal' ta lo a ni.


Non-empanelled damdawi in luh dan khirh lutuk ber hi ennawn a ngai a. Rikrum thil (emergency) pawh chi hrang hrang a awm thei ang a, tun ami hi chu a zim lutuk a, MUHCS nihphung a phawk chhuak zo lo ta zawk mahin ka hre hial. Ruahmanna siam vat a tul hle mai. MUHCS sum tling khawm hi sawrkar tum vek niloin mipui thawhkhawm anihnate pawh hriat nawn a tha awm e.


MUHCS 1.0 ah khan 'loophole' awm thei remchanga la an awm nia sawi a ni a, a dik anih chuan thil pawi tak a ni a. Khatiang thil thleng hre chung khan tuna non-empanelled ho enkawl theihte hi ennawn theih anih a rinawm tho.


Eng pawh nise, empanelled leh non- empanelled hospital te pawh MUHCS huam chinah MSHCS lam atang hian thil felhlel a awm thin em? tihte endik ni thin sela. Sawrkar policy lian tak, mipui nghawng nghal anih avangin MSHCS-ah pawh hnathawk lam an indaih lo anih chuan lak belh a ngai tihna a ni a. Tu pawh sawrkar se la he policy hi chhunzawm zel tlak a ni a, thil nghet awm reng tur anga rilru siamna chi a ni. An office te pawh a inkal thelh deuh nuai a, pum bilh tir law law a, remchang zawk siam sak an mamawh zawkin a lang a. Tun dinhmunah chuan midang thik phak an ni chiah lo.


Dam mawh hritlante chu mihring chunga thleng thin a ni ve hrim hrim a, tun anga MUHCS in non-empanelled-a emergency case enkawl theih a tih a zim zel anih chuan a tuar bertu chu mipui tho an ni a. He scheme lei si hmang thei lo an awm fo dawn a, lungawi lo pawh an pung zel ang a, nunna chan an awm palh phei chuan a pawi dawn em mai. Ka'n sawi ang hi a thlen fo chuan hun a rei anga MUHCS hlutna a nep thei a. Anih loh vek chuan sawrkar hian a damdawi in neihte a rang lama a thuam that zawt zawt a ngai tihna a ni mai. 


MUHCS hi mitin huapin hlawhtling se kan duh vek a, a tha zawk tur zawn kawngah tha thlah loh hun pawimawh lai tak a ni. He scheme hi tha lehzual thei a ni a, enkawl fuh loh chuan hun a liam zel anga, 'a fuh teuh asin maw le' kan tih palh kil khat atangin ka'n lo hlau ve anih hi.

Latest News & Chhiar Hlawh