titi ZALEN : Mizoram Calendar 2026-a January leh December thlalak
- Vanhnuailiana Sailo
9862482761/ 9862684170
Calendar hi kum khat chhunga ni (day), kar (week), thla (month) leh kum (year) te fel taka thliarna atana hmanraw pawimawh leh tangkai a ni a. Pathian-in lei leh vana thil a siam laia nikhat ni atanga ni rukni thleng thil a siam hnu a, a ni sarihna ni a chawlh hriatrenga ni chu Gregorian calendar-ah chuan Sunday niin, khawvel pumah hman a ni a. Julias Ceasar hun lai atanga tuna Gregorian Calendar hi hriat tan ani a hriat a ni.
Keini Zofate erawh chuan Captain Thomas Herbert Lewin, kum 1868 vel laia rawn kal khan a lo hmang tangkai tawhin Tlabung- a rawn pem hma pawhin lo hmang tangkai tawh mah se, he ram mi Lusei(Lushai) te hi chuan an la hre ve pha lo. Kum 1894 January ni 11-a Pu Buanga (Rev. J.H. Lorrain) leh Sap Upa (Rev. F.W. Savidge) te'n Sairang an rawn thlen khan anni hian Calendar hi hmangin an lo hriat tawh chu kan ram chhungah calendar-in mi te hriat a hlawh tan ve na ni ani ngei ang tih a rin theih.
Kan ramah hian Calendar kan hmelhriat tak tak, tun ang dinhmuna hman tangkai nachang kan hriat chin chu Union Territory kan neih chin a, sawrkar department pakhat, Information and Public Relation & Tourism Department te siam hi a ni a. Anni hian sawrkar chawlh ni pawimawh bikte leh restricted holiday (enge maw pawimawh bik a, sawrkar hnathawk te'n mahni head of office te phalna la a, an hman theih tur chawlh lak theihna) a siam thin hi a ni.
Calendar hi kan hmalam huna kan kal dan tur hun lo thlir lawkna leh kan hun kalta a thil pawimawh bik kan chhinchhiahna han thlir kir nana hmanraw pawimawh leh tangkai anih avangin sawrkar mai bakah Kohhran Denomination hrang hrang leh Association hrang hrang te pawhin an mahni puala tangkai tur zawnga siam te pawh an intihhmuh ta hle. Dawrkai te pawhin an bungraw neih han theh larna calendar mawi tak tak siam an ching ta.
Mizoram sawrkara Department lar tak Information and Public Relation Department chuan kum tin dana a neih hun reitak a lo neih tawh thin ang in kum 2026 calendar pawh a tichhuak leh tawh a. Kum dang ang lo takin thlalak pangngai ngau ngau ni lovin artists te'n a thlalak an ziah chhawn thla an rawn phochhuak ta thung a, A hmuhnawm dan leh a hlutna a dangdai hle.
Heng painting thlalak an rawn phochhuah te hi Acrylic canvas a paint te, Water colour on canvas a paint te, Oil on canvas a paint te an ni hlawm. Pathian siamsa thla mai ni lovin keimahni zinga mi taima leh thawkrim artist te kutchhuak an rawn pho chhuak ta thung a ni. A chhuanawmin an hlu takzet a ni.
Kumin (2026) calendar a thlalak-ah te hian January 2026 leh December 2026-a thlalak te hi han thlurbing ta ila. Lusei Lalte hun laiah pawh hun hmasa lam, January thla calendar a thlalak phei hi chu kan ram hming pawh kan neih hma kum 1873 kuma thlalak leh kan ram hming atana Lushai Hills kan neih hnu kum 1903 a thil thleng te an ni a, January thla atana thlalak dah, Lushai Chiefs at Calcutta (1872) tih hi 1873 tih zawk tur a ni.
January thla-a Lushai Chiefs thlalak hi han sawichiang ta ila a tha awm e. He thlalak hi British sawrkarin kum 1871 January-a Mary Winchester an man kum khat hnu, kum 1872 January-a an rawn laklet hnu, British Army Brig. General Charles Brownlow te nena chhimthlang lam Lal Savunga Sailo leh a fa te, an kal lama Lusei Lal lo dotu awmchhun te nen pawha inremna an siam hnu, kum 1873 favang-a Lianlula Sailo tuchhuan te panga leh Thangluah Lal Rothangpuia (Tangka Rothangpuia) leh an thuihruai te an ni a. An thuihruai zingah tawng lettu pahnih Lalbuanga leh Suakbuka (vai) Lusei tawng thiam an tel bawk a, an vai hian mi 18 an ni.
Chair-a thu, a laia mi hi an hruaitu (Leader), Lalngura Sailo, (Thehlep Lal, a hnuah Zopui Lal) a ni a, vailian hmasaber, Brig. General Charles Brownlow leh a hote lo dotu awmchhun Savunga Sailo fapa upa ber a ni a, Kum 1890 kum atanga Lungleng Lal (Chief) ni ta Khamliana Sailo pa a ni. Lalngura vei lama Puantial sin, chair a thu hi Rothangpuia Thangluah, Belkhai Lal a ni. An kal hun hi November 1873 a ni. Hemi an kal hian vawiin thlenga Zofate tana tangkai 'Bengal Eastern Frontier Regulation Acr, 1873' siamna atana Lt. Colonel T.H. Lewin (Thangliana) lo buaipui tawh final nana kal nia hriat a ni a, Thangliana an thlahna a ni pah bawk a ni.
Hetia Thangliana'n Lushai Territory atanga Ranghamati Bawrhsap hna a chhuahsan hnu hian Cooch Behar lamah an sawn (transfer) thu hriat a ni bawk.
December 2026 thla Calendar-a lo lang Khandaih Sikul Estd. 1903 (Zokhaw sikul hmasaber) hi Pu Vanphunga khua a ni a, an zirtirtu hmasaber chu Pu Hrangsaipuia (Hranga) a ni. Khandaih sikul an hawn dawn lai khan Pu Hranga hi Pu Khamliana Sailo, Chief of Lungleng manager niin Dawrpui-a a dawrte enkawl hna lo thawk tawh thin a, amaherawhchu, Pu Hranga (a manager) hi Pu Zosaphluia'n (Rev. D.E. Jones) a han sawm takah khan zirna lam kha Pu Khamliana Sailo pawhin a ngaih pawimawh zawk anih avangin tha tih sakin a kal tir ta a ni. Khandaih khua hi a khaw hmun sawn a ni tawh a, a hmingah pawh Phullen tia thlak a ni tawh.
Pu Khamliana Sailo hian a dawr chu Pu Paliana, Tlangnuam Lal te nena inpeizawnin an han enkawl zui na a, manager tur an neih mai theihloh avangin Pu Pachhunga (Pachhunga & Sons) hnenah a dawrte chu a hralh ta a ni.
Pu Hrangaipuia fapate zinga ka thian tha leh ka thu lakna thin chu Pu Sapchhunga (Assam Police Inspector Retd.), Durtlang kha a ni a. Amah hi kum 100 chuang damin Durtlang-ah a fate hnenah a khawsa thin a, Venghlui-ah khuan an fanute pawh an awm thu min hrilh thin, mahse ka tlawhchhuah sak ta chiah lo a, a pawi ka ti hle.
Kumin 2026 calendar chu kum dang ang lo takin thlalak entawna hmanraw hrang hrang - acrylic paint hmanga puana ziak, water colour hmanga puana ziak, colour oil hmanga puana ziak te an ni hlawm a. A dangdaiin kan mithiam (artist) kutchhuak pholanna tha tak a va ni em!!
Hetiang thlalak, rawng chi hrang hrang awmna a copy chhuah thlalaka rawng chi hrang hrang hman ngaihna te hi a hautakin hun pawh a heh duh hle ngei ang, an pho chhuah thla han en hian tumna nghet leh taimak a ngaihzia a hriat chhuah theih a. Hetianga remruatna siamtute pawh an fakawm tak zet a ni.