Vitimin C leh Kei
Chêng Khat leh Pawisa 95! “Thianpa, hetiang damdawi hi in nei em?” ka va ti dêk dêk a. Chu damdawi dâwr lûn tak nghâktute chu an mahni dâwrtute chuan an lo zîm buai hle a. An mahni siam chhuah niâwm maia belin calculator an hmet zut zut a—a thenin en lo te’n. Damdawi lei tûr chuan ka ding ve rân a. Rei rial loin ka lei duh ka sawi chu min rawn pe ve ta a.
“Strip khat hi Rs. 30/- a ni mai,” tih pahin chû dâwrkai tlangvâl chuan ka damdawi lei duh chu min pê a. Rs. 50 note ka pê a; ani chuan Rs.20 min kîr a, mi dang a buaipui nghal.
Damdawi kâwra MRP inchhû chu ka en nghal var a; MRP lampum chu Mizoram Police tihna a ni lo tih te, Maximum Retail Price tihna a ni a, a awmzia chu, a hlãwm emaw a case emaw pawh ni lo, a mal (strip)-a an zawrh theihna, a man sâng thei ber a ni tih chu kei graduate zir zo ve lai tân chuan hriat loh luih pawh a harsa viau zâwk ang chû! Mahse, chu dâwrkai chuan chêng khat leh pawisa 95 ‘laia tam’, an hlêp tûr bâk hlêp a tum a nih chu! MRP-ah Rs. 28.05 inziak hek!
Chhûngkaw châwma hnâ thawka ei zawngtu ber ka ni a. Chêng khat leh pawisa 95 ît ngawih ngawih vâng emaw, a pawisa min kîr loh hlau êm êm tûr pawh ka ni aw-kawng lo ‘ve’ lutuk!
Mahse, a tawngkam, “…Rs. 30/- a ni mai…,” tih lai tak chuan ka lái a khei ve sawk tlat a ni!
“Chêng khat leh pawisa 95 ‘mai mai’—a ho ê!” min ti mai thei. Mahse, ka sawi tum zâwka chu, kan Mizo nuna kan ‘…mai mai alâwm nun’ daih hi a ni !
“Ngawi teh thianpa, strip khat hi `28.05 man a ni si a,” ka ti deuh kher. Ani chuan hnung min chhawn pahin, “A nih leh ka pû, i lungawi thei ngang lo (heta ‘ngang’ a tih lai hi a thlûk thui, “Keini chu, pawisa nâwi kan hmuh dân atang rêng hian kan ‘nâwi sâ’ tlat a! ngang mai!) a nih chuan, khâ….” tih pahin Vitamin C mûm hnih min pê. Chu chu chêng khat leh pawisa 95 hû an tihna a nih âwm chu!
A Vitamin C min kîr chu ka ei phal tlat lo! Ka fâte hawn atan pawh ka phal lo! Tin, a kheh pawh ka kheh phal hek lo—tangkaina a la neih ka rin tlat avângin.
Vitamin C aiah Vitamin C! A tûkah chuan chu dâwrah bawk chuan damdawi lei a ngai leh a; damdawi lei hi thil lâwmawm a nih loh vei nên—ka lâwm tlat! Nimin lama ka Vitamin C lei… ni lo, min kîr kha ka la ak tha khiau bawk a; hman tangkai ka tum hle. Tin, dâwr danga ka Vitamin C lei pawh ka ak tel bawk. Inring rem rem tak ka ni! Dâwrkai hnênah chuan ka damdawi lei duhte ka’n sawi a. Min pêk pahin, “Rs. 485/- a ni mai,” a ti leh!
Damdawi kâwra MRP inziakte chu ka phone calculator hmangin ka’n belh ve zung zung a—Rs. 482.50/- man a ni. Dâwrkai hnenah chuan Rs. 480/- leh Vitamin C mûm hnih leh a lai taka ka lo phel lâwk diam tawh mûm chanve chu ka pê ta a!
A meng phâwk ngang mai! “Ka pu, hei chu Rs. 485/- tûr a nia…”
“Ni lo! Rs. 482.50/- man a ni. Vâla, pawisa nâwi aiah Vitamin C in hmang thinah ka lo ngai a. A chhan chu, heng hi nimina pawisa nawi aia min kîr kha a ni a, ka la dah tha khiau a nih hi,” ka ti ve ngat ta! Ngawi ngalin a lâ a, a kal hmak!
Mai Mai Nun! Kan mi ril, thangtharte tâna ‘Pâ’ nih tling, Fam Pu RK Lianzuala lehkhabu, ‘Tûk Chhuah Nuam Le -1’ ah khan Mizoten ‘ve mai mai’ kan ngah luatina kan nun leh kan rilru put hmang, kan Mizo zia min sâwi chhiat nasatzia a ziak a. Ka va’n duh tak—‘A Pawi Lo (Mai Mai Nun)’ tihah khan.
A ni asin! Mizote hi kan tha êm a; inthenawm-khawvênnaah te, kan khawtlâng inrêlbâwlna leh kan Kohhran leh kan hnathawhna hmun thleng pawhin that chhuah loh kan hlau a; tha lo hlang awm khâwm ang maiin mitmei kan invêng tawn thám vek hlawm a. Inhriatthiam tawnna lah, a ngah ber society ni hiala mâwiin kan mawi vek mai. ‘Mahse’ ka’n ti tlat teh ang—kan that luatna hi kan chhiatpui thei tlat a; kan inhriatthiam tawnna hi kan hnam min ei chhe mêktu a ni thei em? tih pawh, ngaihtuah chian a ngai ta hialin ka hre ve tlat thin!
‘A ni mai alâwm,’ tih hri tha lo hi kan vei sup hlawm a. Ringlo mi kan tih, an hnêna Missionary kan tirh chum chumna vai ram khawpuiah chuan dik tak vekin thil tih a ni ‘mai’ thin. Cigarrette tlâwn khat man pawh, a bûra a tlâwn awm zât leh a bâwma a man zât inziak atanga chhût fel thlapin an hralh thin. Keini chu, pawisa nâwi kan hmuh dân atang rêng hian kan ‘nâwi sâ’ tlat a!
Duli kîr tûrah pawh, “A ni mai alâwm,” tiin kan ti-chêng khat vek zêl a. Hei hian sumdâwnnaah chang ni lo, amah Pu RK Lianzuala ‘key’ lâk angin, kan chhûngkaw khawsak phung, khum kan enkawl dân thlengin; dân leh thupêk kenkawh thleng pawn; tin, kan ram inrêlbâwl dân thleng pawn kan ngai ‘mai mai’ vêl vek a ang ta hle mai.
He ‘Mai mai nun’ hian Mizote hi ‘Vê khawvêl’-ah min hruai lût mêk bawk. “Kan pâ chuan workshop-ah mechanic hnâ a thawk ‘vê’ a!” te kan ti ta ‘mai mai’ a! Kan hnathawh zawng zawng tih theih deuhthâw hi kan inthawhtir ‘ve’ vêl vek tawh a nih hi! Tu pâ dân takin, “Inngaitlâwm chapo âr!” nih hlawh pawh hi kan mawh hlawm ta lo hial âwm e!
‘Ka hnathawh hi ka nihna, ka zahawmna kengtu a ni,’ tih pawm ngam; a hmaa a hnâ leh tih tûr chu mi dang khawih leh tihpui pawh phal lo hial khawpa mahni ta hauh tlat a, rinawm taka theihtâwp chhuaha thawk thin hnathawktu; hna dang thawk pawh zah taka en a, îtsîkna leh hmuhsitna tel miah loa hna dang thawka ngai mai thin hnathawktu; mi hnâ ît hran chuang loa mahni hnathawh mêk hmanga mahni, chhûngkua leh ram châwi kân tum tlata hna thawk thin; sum leh pai thûah pawh, kan sawi tâk anga a nâia leh a sikî chena rinawm thin Mizo hnathawktu hi kan va’n mamawh ngawih ngawih ta êm! Mi thiam, online reng hman ai chuan, heng mite hi, he ram hian ît tawh zâwk rawh se!
MRP chu ‘Maximum Retail Price’ a ni tih hre thiam duh lo luia MRP aia toa mahni thil zawrh hralh chîngho hi, kan MRP—Mizoram Police zâwk hian man dial hlawm tak rawh se!