Naktûk atang hian… kawrchung nei leh nei lo te; thla khat chuang sa hmeh tawh lo leh hmeh zeuh zeuh te; ZRT registered Aizâwl taxi chung enga chuang tawh leh hmuh pawh hmu phâk lo te; kumina Sande Sikul la kai kim thap leh hming ziak miah lote chuan, tum leh châk pakhat kan neih theuh hmêl—pâwn chhuah.
Nia, thla khat chuang fê thu awih taka sorkar thu pêk kan zawm hnuah min han chhuah huk mai dâwn chu a nih hmêl a—‘E he le! A pui dâwn e… pui dâwn e!’ tih lohna chi a ni mawlh lo alâwm!

Hêng, chhuak suau suaute hi… : Mi thenkhat Arham buhfai bag zawnga chhuah tûl an awm laiin thenkhat chuan in sak chhunzawm nân cement bag lei tûr an zawng ang a. Thenkhatin lu mehna dâwr inhawng an melh laiin thenkhat, dî rial rei tawhten an ‘di in’ lam an pan thung ang. Bank dâwra chhuah tûl an awm nual laiin ‘Thianite’ dâwr tûmte pawh an awm ang. Tlai lam ‘exer’ la tûr leh Aizâwl vêng thlang lama ‘thil’ la tûrte chu … hêng, chhuak suau suau zîngah hian an awm nuk ang a, a pui dâwn êm asin!
Loan dîlna form theh luh tumte leh fate sikul uniform thuitir tûr te; Isikût man man zâwkin a awm dah law maw? titute leh istiri chhe siamna tûr zawng te; Zarda lei tûr zawngte leh Bâwng-kai cigarette man pangngaia lei tûr zawng pâwlte (a pâwl pâwlin indin kher lo mah se!) pawh an han insûl pêl zut zut mai dâwn a nih hmêl a… E khai! Chhuah châk kan va tam dâwn êm! Chhuah tûl inti kan va’n thahnem dâwn tak êm!
Chûng zawng zawng bâkah chuan, chhuah ve hrim hrim châk kan va’n tam nasa dâwn rua êm!—a tam ber pawh kan ni leh hial maithei! Chutia kan han chhuak suau suau mai tûr chu… a va’n pui mem mem dâwn tak êm!
Tin, bank emaw ATM booth emaw kan thlen hma chuan, mi hausa ber leh mi rethei berh ber berte pawh kan han inang pût vek mai dâwn a maw… a nuam hranpa ve dâwn êm alâwm!
Ina inkhung ningte leh thenawmte vawk in thlîr ngawt ngawt chunga mut reng hnê lutuk tawh kan inzât nawk tâk vâng pawh ni chuang loin, thlai zuarte leh mahni meuh inzuar thinte chenin, ‘porn’ lam thil ni lo ‘pâwn’ lam thil hrim hrim chuan kan lung a lên tâk vek dâwn avângin chhuah kan châk êm êm dâwn a ni.
Chutianga chhuah châkna rilru neih ringawt te chu… eng nge a ‘sualna’? Bawrhsâp emaw Local Task Force hnên atang emawa phalna dîl kher loa han chhuah helh helh te chû… Kulikâwn atanga scooter (scooty kan tih tâk fur)-a Bawngkâwn thleng va ‘round-kual’ ve hrim hrim te pawh, eng nge a pawina awm chuang ang lê? Zalên kan ni tawh dâwn a ni lo’m ni?

Rilru thar pûa chhuakte: Zalên loa ina kan tawm lai khân thu hriltu, Pathianin a hman tak takten Biak inah ni lo TV lamah Crusade te neiin chhûngkaw tam takin hlâwkpui kan inti hlawm hle. Pathian thu chah kan ngaihthlâkna hmun atanga tha kan lo tihna te, hlâwkpui kan intihna zawng zawngte kha, pâwn lama lan chhuahtîr tûrin kan han chhuak dâwn ta a ni a—a nuam dâwn hian ka’n hre khawp a!
Mi rêl, sêl leh nêkna rilru pu thinte kha, kan rilru a thara awma a lo danglam tawh zâwk dâwn avângin inlungrual takin kan han lêng zâ tawh dâwn chu a nih hmêl a. Khâkna te chhâka thatnaa khata han chhuah suau suaute chu… Vânlalpianga hla ang deuh a, ‘Va nuam dâwn êm…!’ tih lohna chî a ni nâng!
‘Gospel camping khera pian thar tum a ni lo a, mi malah a ni, mi mal nunah…’ ti thinte kha: mi fanu duat lai lo rûksak tawh te leh sorkar sum ei ru thin te, ‘eng-i-lo’ tih nghei, â… a then sim hlen hial tate nên, Pathian thu chah inang TV hmaa ngaithla theuh theuh, hlâwkpui inti theuh theuhte kha kan han chhuak hum hum mai dâwn chu a ni a! That inchhuah tawn tûra ngaih kan ni tawh miau si a—a hlimawm dâwn êm asin! Kan in-‘Hallelui!’ khum chiam hlawm ang tih pawh ka hlau hlel lo hial zâwk e!

Zalên–inchhîr leh sî’!: ‘Zalên ka ni ni lo em ni?’ tih tak mai hi a ni—pawi thui thei êm êm dâwna lang ta chu ni! Ni, ‘Ai… zeee…! Khami nîa ka lo chhuak kha a lo va han pawi kher kher tak êm âw…!’ tia kan inchhîrnain bân a chen leh si nî kan thlen nî a thleng thei, tih dâwn chunga chhuah a va tûl dâwn êm! ‘Zalên–inchhîr leh sî’ kan ni hlauh thei si! Zalênna inchhîrpui aia zalênna hmang thiam lo an awm hran chuang lo.
Tûn angah chhuah tûlna nei lo kan awm tawh lo hial âwm e. Chu aia kan mamawh theuh zâwka chu, kan inchhîr leh miah lohna tûr ngaihtuah hmasa chunga pâwn chhuah hi a ni.

A ho dêr a ni mai!: Thenkhat tih dân anga invên uluk bansan mai lo in, hotute thu chhuah leh thu sawi awihin, kan inchibai ngai tâk lohna te, awm khâwm tuau tuau kan duh lohna te chhunzawm zêlin, kut fai taka sil reng chungin, pâwn kan chhuak a nih paw’n hmai tuamna nên i chhuak ang u. Ning chung chunga invênga kan lo tuarna zawng zawngte kha, hmuh theih loh ‘hrî’ hian a hre ve tlat si lo a! La rawn luh belh lo angin ngai mah ila, a la kiang chuang miah lo a, ram a la la duai duai reng a, ram hrang hrang thlânmual ram a la hek chhunzawm zêl tih i hre reng ang u khai.
Khati leh chen kha mahni in theuha inkhungin kan lo tuar tawh a; khati khawpa rei kha kan lo invêng tawh. Tûnah hian ninawm leh hrehawm chu kan tuar chhuak dâwn ta ni paw’n a lang maithei. Kan tuar mal sâwmah chantîra awmin kan la him. Kan him chhunzawm zêl theih nân mi mal kan fimkhur chhunzawm zêl a pawimawh hle mai.
Tûna hima kan la awm theihna chhan—kan lo invên vena, ning chung chunga kan tawm-im hrâm hrâmnate kha, eng mah lo maiah i chantîr phal suh ang u. Fimkhur chhunzawmin, invêng rân chung zêlin inthlahdah loin pâwn i chhuak ang u. Kawng hrang hranga a pawi ber ni châwk thin chu, inthlahdah zeuh hi a ni fo. Kan inthlahdah hlauh zawngin, khâng hun harsa tâwn tlanga kan lo tawrh vena zawng zawngte kha, a ho dêr a ni mai!

Zirsangkima -