Mihring tak tak—Pitari!
Inrinni tûkah chuan a dan ngaitein Pitari chuan kan vêng kâwn bazarah a thlai tharte chu a thutpui leh a. Ka zuk thlen ve chuan kâr tâwp chawhmeh bazar tam zâwk chu an awm tawh meuh lo, thàwl pawh a thâwl ta hle. Chu Pitari chu YMA Hall bang nghêngin a lo muthlu bawih bawih a. A pawisa ip chu a awrh mai bawk si. Nizan lamah a chawhmeh khâr chhâwn tur buaipuiin emaw tûkin lama a motor chânna lamah emaw a meng rimtawng deuh a nih ka ring ve ringawt a; kaih thawh pawh ka tum chuang hran lo—ka kal pêl mai a.
Mahse, ka kal pelh hnu chuan ka harh ta tlat a! Ka harh han tihah, muhîl, rawn tho harh ni loin—ka rilru muthlû zâwk hi a harh a ni!
‘Tûnah hian ka kekawr hnunga ka ah, ka pawisa ipa pawisa ka dah te leh ka ATM card te hi, Pitari iptê ang sâw akin kawrhma thlâk ta ila, chu chu ka mutthlûksan ve ngam ang em?’ tih zawhna hian a ni min tiharh ni—daih mai a!
Pitari chu khawi vênga awm nge a nih emaw khawii khua atanga lo kal nge a nih emaw ka hre lo. A chawhmeh zawrhte chu ama thar nge an niha mi dang tâ a khâr chhâwn tih pawh ka hre hek lo. Tin, a hlêp zât emaw a thlai zawrhte chu an chhûngkaw chaw bêl ber a ni em tih lam emaw pawh ka hre lo nasa—zawh pawh ka la zâwt chhin ngai lo. Inrinni tûk tin, saw lai a thutna saw a ‘counter’ a ni ve ziah tih zawng ka hria. Mahse, a antam têl khat chêng 10 man lek ka leisak châng pawn hlim êm êm hian sarângah min khungsak mai thin a, lâwm takin ka pawisa pêk a dawng mai thin. Chu a hlimna leh a lâwm bik thinna chu, tûkina zawhna tam tak min pêk belhtu a ni.
Pitari chuan tui taka mutthlûk nan khum ropui leh khum dûp a mamawh lo a; a pawisa ip vêngtu pawh a mamawh hek lo. A chawhmeh chu naupang kawlhrâwng deuhin an lo ‘trick’-sak pawh hlau loin a chauh tawngkhawng avang chuan a muthilhsan bawrh bawrh thei bîk a. Tûkin hian, a lâkna hlêp emaw hlâwkna emaw a hmu tawh em tia chhûtin a pawisa dawn sâ a chhiar buai ve chuang lo. Mahse, sum lama a hlêp emaw a hlâwkna lam ni loin a lungawina chu a hlêpa chhiarsak loh theih a ni si lo!
Lungawi lo leh thinrim tûn chung hian tui takin a muthilh theih ngai loh tih ka hre chiang a; tin, kan sum neih tên tûn zozaite hian mut tuina a chhawm lohzia ka hre chiang bawk si a…
Pitari chu hausa hle hian ka hre ta a—a hausakna chu suma ka tehsak loh vang pawh a ni ang e! He khawvêlah hian mahni chan tâwka lungawi mai thin leh neih tâwk hlimpui mai thin tluka mi hausa hi an awm dawn chuang em ni le aw …?
Sâ leh chawhmeh tuihnai chi tinrêng tlai tina hmeh thei te hi, sa ei ngam lo khawpa insùm ngaite kan ni châwk ta. Bawngsa chhum hàn tui aia Phuihnam tlak tuihâng mamawh zâwk kan ni ta fur mai! Kan hlimpui tura ngaiin in leh lo kan indin khirsiak a—fûr ruahpui tlâk laia mut mû min tuahtir thei lotu an ni ang lawi a! Pindan ropui chhûnga khum dûpa mut lah kan ruh that loh avangin doctor-ten mut min khapsak a; mut tuina a thlen malêk si! Kan thlamuanpui hauh loh tur sum kan inkhâwl tamsiak a; Kohhran thalai pâwla Faith Promise thawh tam pâwlah kan fate kan tantir phah chuang si lo.
Kan hausakzia ‘show-off ’ nana kan leklam pakhat, lirtheite chu ngah eng ang mah ila, chawhmeh phura bus tâwt taka chuang ka pî ang thoin, ‘An zâa siamtu chu Lalpa a ni a…,’ tih angin traffic jam-a tàn kan báng chuang lo. Keini chu jam ningin kan la âng zui ta dah a! Ka pî chu tlangval pakhatin thutna a ken avangin a nui ver ver thei thung a! Kan hmachhuan ber sum avanga hausa nia inhria chu kan rethei ta zâwk a; nui ver ver reng thei, chawhmeh zuar pitari nun hausa tak chu kan awt ta zâwk a…!
Chûng thil ka ngaihtuah chuan, ka pî—saw laia a chawhmeh, a sum hnâr ber ngaihtuah bera nei loa tui taka muthilhsan bawrh bawrh thei atang sawn, ‘Mihring tak tak’— mi lungawi—nun duhawm leh awhawm neitu nun chu ka hmu thei tlat a ni.
Mihring tak tak hmu thei lo—Pu Trump-a!
He thuziak ka buatsaih lai hian, khawvêl ram ropui bera kan ngaih USA President, Donald Trump chuan darkâr thum châmin Allahabad a rawn rap dawn a, inbuatsaihna a kal mup mup mai. A rawn tumna tur tumhmun leh a thusawina tur phei chu, nasa mangkhèngin an buatsaih mup mup mai. Kan Central sorkar lah a tang nasa—lan mawi loh hlauin!
Darkar thum chauh Pu Trump-a chàmna tur khawpui chei leh tihmawi nan Central sorkar zém atangin chéng vaibelchhe 85 chuang zet zu sâwka maw le! Chu chu, a thlengtu state sorkar budget atanga chhûta zâ-a 1.5 zet zu nia!
Chu chu, India ram pumpuia mi rethei dinhmun aia dinhmun hniam zâwk (Below Poverty Line)-a awm mêk, mi maktaduai za hnih chuang awmten ‘khual-tha’ kan hmuah dân a nih chu—darkâr thum lek châm tur chu!
Tin, ‘ze thup’-a ‘hmai-kâwr’ vuahin hetin Allahabad khawpui chuan a lo hmuak a: An khawpui daia tumhmun bul kama zûk leh hmuam zuarte chu khârtir vek an ni a. Chu bâkah a thusawina tur hmun, khawvela Cricket khêlmual lian ber, Motera Stadium panna kawnga zûk leh hmuam tihna hnuhmâ, US President-in a hmuh theih tur reng reng tihfaitir vek niin chuta tan chuan sum thahnem tak sên a ni bawk (lo eiru duh hrâm an awm cheu ang tih ring ila—India ram a ni miau a!). Uttar Pradesh Irrigation Deptt. chuan Allahabad kianga lui rimchhia, Pu Trump-a’n a hriat loh nan, Bulandshahr Ganganahar atangin Yamuna luiah tui tam tak an chhuah bawk zu nia!
Runthlâk em em mai chu, khual-tha rawn kal tur hmuh loh nan, mi retheite vêng zawng zawng then fai a ni a; meter 400 a sâng bang (wall) siamsak a, ‘thuhrûk’ an ni bawk nia! A awmzia chu, rethei taka an luah ve, an in leh lo luah a, ‘Kan vêng,’ an tih ve, ‘Slum Area’ (mi retheite vêng) atanga daidan vek an ni a nih chu!
Pu Donald Trump-a khan, Uttar Pradesh khawpui, darkâr thum lek a châm chhûnga kan ‘Mihring Tak Tak’ nihna chu a hmuh loh turin kan lo thup dim diam tawh a—a thusawiah min fak ar-êk lo chauh a ni kha! Kan nihna leh kan dinhmun dik taka lo dawngsawn mai kha—ngam hek lo î!
Kan rilru leh kan dinhmun dik tak, kan retheih leh kan tui tlan nuta rimchhiat ang ang khan lo làwm ngam ila, khati khawp khan, ‘kan káwr kha’—khawvêla ram ropui hotupa, Pu Donald Trump-a khan min fak chiam ang em?
Donald Trump-a khan, chawhmeh zuar Pitar-i te, kan zûk leh hmuam tihna hnuhmâ te, kan retheihzia leh kan tawpzia—kan ‘Mihring tak tak’ kha, hmu vek ta se… khatiang tak khan min fakna thu kha a sawi ang em le?