Kum 2009 October thla a ni a; khaw nawm vàng lai tak a ni. Luangmual Vengthlanga an chènna in chu kum hnih êrh âwrh chauh an la luah lum a. Hetih lai hian amah Lalnunpuia Hrahsêl hi, an lawina kohhran, Luangmual Vengthlang Branch KTP leader a ni dêr tawh.

Kum 1999 atangin Kanan vénga Pu Thangtea te in luahin an awm ngat ngat a; Kanan Branch KTP hruaitu a ni reng thìn. Kum 2007-ah Luangmual Vengthlangah an pém a; an pèm hnu lawk, kum 2008-ah KTP Executive Committee member-a ruat a ni nghâl a; a kum lehah leader-ah an thlang dèr tawh tihna a nih chu.

CKTP kum puan leh Nunpuia mi mal nun

Vawiina kohhran camping leh crusade-a speaker leh hmun hrang hranga thu sawi tùra sàwm hlawh berte zínga mi, Pathian mi hman Upa Lalnunpuia Hrahsêl khatih lai khawvêl kha chu—high sikul lama Chemistry zirtír te, a hun äwl neih chhun chhuna zirlaite tána Guide Book siam leh KTP thil tih­naa theih tâwp chhuaha inhman kha a ni ber a.

Luangmual Vengthlang Branch KTP leader-a thlan a nih kum hian, Central KTP lamin kum puanah, “Member Hláte Hnuh Hnaih” an puang dum dum mai. A hlawhtlin theih nán project te siamin beihpui an thlâk ta a. Biak in thleng pha lo, an thalaipuite puala bethel te, chaw nghei leh tlaivára tawngtai te, member hláte len vena tùr sports te, “Tial Zàn” tih ang chite leh  programme hrang hrang siamin member hláte hnuh hnaih tumin tan an khawh nasa ngei mai.

Mahse, chûng an activities buatsaihte chu, a lo beisei rûk ang taka thawk ná-in a hre tlat lo! ‘Kim lo awmin ka hre tlat a nih chu! Member hláte hnuh hnaih tumin prog­ramme kan han siam ve a. Programme a zawh rualin kan sàwm chhuahte kha an hla chhunzawm zêl tho a; an bo zui daih zêl a. Chu chuan ka rilru a luah ngut ngut thìn,’ tiin Nunpuia chuan a sawi.

October thla a lo ni a; favàng hun nuam a lo thäw a. Mahse, biak in thleng pha lo, an member hla chhunzawm lui tlatte chuan Nunpuia nun chu a ti nuam thei tlat lo! A mangang chuan zànah, a pindan khawharah fianrial hun hmangin thingthiin heti hian Pathian a au ta a:

‘Lalpa, hei October thla a ni dêr tawh a nia … nipui pawh a tàwp tawh! KTP ten kum puana kan hman, “Member hláte hnuh hnaih” kan tih pawh hi a sâwtna emaw, hmasâwnna emaw kan la hmu tlat lo a nia aw, Lalpa! Member kan pun phah êm êm chuang tlat lo…’ tiin a tap ta zawih zawih a.

Pathian hnênah, ‘Lalpa, buh seng hun pawh hei, a rawn thleng leh reng tawh a nia. Hetia kan awm reng chuan buh seng hun pawh hi a liam leh ringawt ang. Kan kum puan pawh hi sâwtna leh hlâwkna awm miah loin kan thlah liam leh puat ringawt dáwn em niang le, Lalpa? Sáwta dai kil kára la tawm tlat, kan member tam takte saw an la dam thei tlat si lo a; i chhandamna ropui tak hi an la chang ve miah lo a nia aw… Hrilh tùr leh anmahni seng khâwm tùr hian keima theihna ringawt hi chuan ka tlin si lo a ni, Lalpa…’ tiin mangang takin Nunpuia chuan Pathian a au ta ringawt mai a ni.

Chutah chuan, Jeremia 8:20 chhoa Jeremia tahna chuan a nun chhúng ril a rawn déng dawt mai! “Buh seng hun a liam ta, Nipui a tâwp ta, chhandamin kan la awm lo!” tih leh a chhunzawmna, “Ka mite, ka fanu natnaah chuan ka na ve si, Ka sûn a, thlaphânnain mi vuan ta. Gilead-ah thinghnai damdawi a awm lâwm ni le? Chutah chuan tidamtu a awm na nge? Engati nge ka mite, ka fanu a hrisêl theih loh?” tih hmangin hla a siam ta a:

Buh seng hun a liam a, nipui a tâwp ta, / Mahse, chhandamin aw, an la awm si lo; / Lei pár mawina chèna tlànte lam tùrin, / Aw, ka theihna hian a séng lo e.

“Keimahah ei tùr an hmu lo a ni ang!”

Chutah chuan, an KTP Branch leader, Nunpuia chuan ama mimal nun inbih nacháng a hre ta chat. ‘Keimahah hian member hlá tia kan sawite hian ei tùr an hmu lo a ni ang. Ka la thi tâwk lo a nih dáwn hi! tiin ka inngaihtuah chhuak ta a. A hmingin leader ka ni ve a. Mahse, leader nihnaa ka rilrua awm reng thìn “lead by example” tih thu—en tawn tlâkin member-te hi ka lo hruai lo a ni ang; “leader” ni loin “manager” chauh ka lo ni reng a ni mai ang em? tiin mahni ka inzâwt a.

‘Chutah chuan, thi satliah loa mi nunräwng ber leh thlarau bo nasa bera inngai member hlá kan tihte tána ei tlâk, mulukawlhte meuh tán pawha ei tlâk—“Sa ruang nun” ka neih a ngai a ni, tih ka inhre chhuak ta a. Tin, sa ruang nih mai pawh chu ka la duhtâwk chuang lo a; Lalpa hian min thiat darh vek sela, a thar hlakin, a duh angin min siam thar leh se, min din thar leh se ka ti tak zet a. Chutiang rilru pu chung chuan a thunawn hi ka phuah ta a ni,’ a ti bawk.

Sa ruangah min siam la, mulukawlhte ei tùrin / Zion panna kawng bote hruai tùrin;/ Min thiatin min siam thar leh la sa ruangah min siam la,/ Min thiatin min siam thar leh rawh aw Lalpa.

Temporary hlimna vs hlimna famkim

A KTP member-pui, nawmsip bàwlna hmun pana hlimna zawngtute nun a thlír a. Hlimna chu an va tawng ve tehmeuh mai; mahse, “hlimna famkim” erawh an hmu zo lo niin a hre tlat. ‘Khawvêl nawmsakna chèna zú leh sa, mipat hmeichhiatna leh ruih hlo lama tlànte hian hlimna an tawng lo tih hi ka awih ngai lo! Dik tak chuan, thenawmte wi-fi password hriat rûksak ringawt paw’n hlimna te chu kan nei ve chiang aläwm! Engah nge an duh ber leh an zawn ber, zú leh drugs emaw, nula ride-puia roadside-pui tùr emaw an hmuha an hlim loh tehlul ang. Hlimna chu an tawng ve chiang mai—temporary deuhin. Mahse, a pawimawh zâwk, a! a pawimawh ber, “hlimna famkim—chatuan nunna” erawh an tem pha tlat si lo a nih chu!’ Nunpuia chuan a ti a. Chûng a member-puite chuan Pathian Thlarau Thianghlim sàwmna chu hre thei se a duh tak meuh meuh a ni.

Lawilo dàwrpui—sualna hmunpui lam pan loa, Zion panna kawng zawh tùrin Lalpa’n a la duh renga a la sáwm reng tih, amah chuan a hre chiang a. Chutiang mangang rilru tâwt tak pu chung chuan cháng hnihna hi a rawn phuah chhuak ta a ni.

Lawilo dàwrpuiah eng chen nge i chàm dáwn? / Zion lamtluang zawh tùrin Lalpa’n a ko che; / Hlim leh làwmna famkim chatuan nun nei tùrin,/ Thlarau Thianghlim chuan a sáwm a che.

“Ka sponsor theih chhun chu Lal Isua chauh a ni!”

Luangmual Véngthlanga in sa zo hlim, luah hlim hlawt Nunpuia chuan a wallet ruahzia a hre chiang a. A thalaipui bo mékte hruai chhuaka kohhrana hnûk hnai tùra sum leh pai theh chhuah tùr a neih lohzia a inhre chiang hle. 

Kum riat chhúng mi in luaha Aizawla an chhúngkua an khawsak laia an retheihzia pawh a rilruah a rawn lang zut zut mai. “Member hláte hnuh hnaih” programme hlawhtlin theih nána chaw ei han siam hluai emaw, eng programme-rêm emaw han huaihawta han sponsor ve te pawh a rilruah a rawn lang ve thìn. Mahse, chutianga sum leh pai han sanction-a han sanga han tang leh tùr chuang ka awm si lo! Hetih hun laia sum lama a “tùn” lohzia chu—ama’n a ti aläwm, ‘Sawi chhuah atán pawh a zahthlâk!’ tiin.

Mahse, thil pakhat a nei—damna kim Nazareth Isua Krista! ‘Sum leh pai theh chhuah tùr ka neih lohzia kha ka inhre chiang a. Thla tin in luah man pêk pawh kan harsat tawh a. Chu vànga hmanhmawh baklénga loan pûk chunga in pawh sa vut vut kan ni. Kan hmanhmawhzia kha tùna kan thenawmte hian an hre chiang hle ang; mak pawh min ti hial thìn. Ka inhmang da thak tak tak a.

‘Rilruah, thalaite puala eng programme emaw han organise ve a, han sponsor te pawh kha a rawn lang ve thìn. Mahse, sum leh pai theh chhuah tùr eng mah ka nei si lo a. Ka neih chhun leh ka sponsor ve theih awm chhun chu, Lal Isua Krista chauh a ni. Programme eng eng emaw huaihawt ta ila, damna an chang kher ang em? Miten an lo dampui tawh leh an dampui mék, Lal Isua Krista erawh chu, damna famkim pe theitu, a kawltu a ni tlat a. Chu lo chu kei chuan hmachhuan tùr eng mah ka nei lo,’ tiin he hla cháng thumna a phuah chhuah dàn Lalnunpuia Hrahsêl chuan a sawi chhuak.

Sum leh pai, ro, eng mah ka nei lo,/ Nazareth Isua aw, Krista lo chu; / Biak bûk thleng pha lo leh suala phuar mékte tán, / Nazareth Isua damna a ni.

A thu sawi nunpuitu Nunpuia

A tìra kan sawi tawh angin, Upa Lalnunpuia Hrahsêl hi tûnlaia rawngbáwltu langsàr berte zínga mi a ni. Heti chung hian a hna, Govt. Mizo High School-a páwl 10 ho Mizo subject-a hla zirtír a ti buai chuang ngai lo tih hi mita hmutute zínga mi ka ni ve. Crusade tam ber hi Pathianni zànah a tiak thìn. Chuti chung chuan Sir Nunpuia hian sikul a tlai phah ngai lo. Rawng a bàwlna khua atanga zankhuaa motor khalha rawn häw vang vanga, in pawh lût loa sikul a rawn tlang tum hi, vawi tam tak a ni. A rawngbàwlna avàng hian a zirlai naupangten a subject-ah an hnufual phah ngai lo lai tak mai hi, Nunpuia’n a sermon a nunpuizia pho langtute zínga mi pakhat niin ka hria.

Heti tak maia mi inpe, thlarau bo leh a zirlaite hmangaihtu, mi zawng zawng thutak hre loa an boral hlau êm êmtu Sir Nunpuia hian, kum 2015 khán India President kut atangin zirtírtu tha, National Award to Teachers a lo dawng daih tawh a. Hla hi za nu-fa zet phuah tawhin lehkhabu 48 a ziak tawh. Tünah hian a lehkhabu 49-na tùr a peih leh têp tawh a; a bu 50-na tùr pawh a rïruang a duang leh dêr tawh.

Sikula naupang zirtír renga, kohhrana Upa nia kohhran inkhâwm leh thil tihnaa tel reng chunga páwn lama thlarau bo zawng reng chung si hian, hla a phuah hman tho a, lehkhabu pawh a ziak hman tlat! Chu mai a ni lo—tlai lam, a hun äwlah badminton a la khèl hman lehzêl bawk! Hun hman that leh hman daihzaiah ka va han tluk lo chai chai tak êm aw … ka inti vawng vawng thìn.

Upa Lalnunpuia Hrahsêl hian hla phuah zêl se, lehkhabu pawh ziak zêl se; chûngte leh a thu hril hmangten Lalpa hnên­ah thlarau bo hruai zêl rawh se.