Saw pui—duak duak mai a! Phun nuah nuah chungin Siamsalema’n a naute ei tùr siam sa a lem zo leh ta duak duak mai le!

Zodin Square vêla tlangvál—hmél mak tak kan ti dáwn nge hmel “na” tak kan ti zâwk dáwn; chèr ria lampang; jeans kekawr leh t-shirt rawng ung tawh lampang hà; boot rawng sáng bun; Zion street-a tarmit pho ho hnên atanga a lei Ray Ban pawh ni lo, Rei Band sunglass, chéng sawmsarih panga man aia to lo tih hriat fahran load rap—ni tin i hmuh thin chuan, amah chu ruih tùr leh ei tùr a hmuh hlah ngai lo mi, Siamsalema a ni tih hre rawh.

Siamsalema hi, ‘Aizawla piang leh sei lian ka ni,’ inti ngam khawpa dâwt sawi lama thangchhuah pha ngat a ni a. An khua chu Chhínglàm a nih thu leh a hapui to laia Aizawl­a rawn awm thla ve chauh a nih thu sawi lo tùrin min chah ngun hle. Tûnah hian Aizawl tláng bul thuta véng pakhatah a Ni Vangi te inah a khawsa mék a ni.

Tùna a kum zât hi a sawi duh lo ve tlat. Ama insawi dànin a chhas neih tawh zâtin a kum zât a lehpèl tawh a ni àwm e. Ih … Aizawl­a a rawn chhuk thlâk tirh kha chuan chaw ei khama mei zûk khawmuan paha naute tih tùr kâwk kual rual chu a ni ve tawh. Lehkha zir sàn aia Zawngtah kûng láwn sáng thei zâwk Siamsalema hian Matric a pass lo a. A certificate leh eng eng emaw xerox copy pawimawh a neih ve chhunte aiin a iptê-a a pawisa ah saw a la tlêm zâwk lehnghâl.

Sawi tâk angin thu sawi huai tak a ni. Miin a zir sàn lam an zawh cháng pawha MA, BF, IAS, inti pha chin ngat a ni a. A lampum i zawh chuan, Sap tawng nge Káwl tawng tih hriat hran har khawpa Sap tawng paiin, “Matric Appeared, But Failed In All Subjects” tiin a chhang ang che. 

Hmél en aia hnapkhir ngah Siamsalema chanchin sawi tak tak dáwn chuan, a hmél saw—tu nge sawi tel lo thei ang? Nia, Siamsalema hmél chu a chhia a ni mai lo a, a ná-in a mak nuai (h) mai! Naupang tah belh tih thaih nána îtawm tak hmél a nei. Amah hi i vawi khat hmuhnaah pawh i hmuh fo hnu ang i ti maithei. Nia, a hmél ang deuh i lo hmu tawh mai thei asin. Discovery Channel-a záwng atanga mihring insiam laia záwng, mihringa a chan hma deuh si, a laihàwl vêla mi kha a ang lek lek. Tin, Cartoon Network-ah pawh a hmél ang deuh a awm—ka nauin a ti.

Ngun takin a hmél hi han thlêk vêl teh: hräm thei hmél a put laiin bü thei hmél a pu bawk si. Ngëk thei hmél a pu a; ngük thei hmél a pu tel deuh bawk. Sawhthing, (a la tha mah mah) sawhthing piangsual leh changkhate nèn inanna lai an nei deuh a; a ha te the thu sâwn vaimim pi-ha-beuh a chhùn riau. A mit meng ka hmuh apiangin hmäna ka pa Buangate kèlpui thi tùr meng pual lai ka hre chhuak ziah thìn a, ka lung te pawh a chhe leh thut thìn. A biang ringawt saw hlep thla ta ila, mi tam tak chuan záwng ngùm emaw an tih ngei ka ring!

Chutiang khawpa hmél mak nei Siamsalema hi tláng chhîpah hruai chho ila, khaw thlang lam hawitírin thìrbél khumtír ila; belvál khai awrhtírin a kut ding lam sáng taka phartírin bawngtuthlawh kentír bawk ila; a hnung­ah thlangra phuar bet bawk ila. Tin, a kut vei lamin suankual keng bawk se—na tak maiin han chhip thlâk ila; Bangla Radio Station a rawn man nawk nawk mai ka ring! Chu mihring chuan a kum zah aia tam “tawih” ka chhai tawh a inti nia!

Hla tak atanga ena Vai hna thawk vil tùr ni àwm taka inchei Siamsalema hi i kawm chian chuan Vai hna thawk pawh a tluk lo tih i hria ang. Amah kawm tuma a bul i pan hnaih chuan, a awmna i thlen hma hauhin perfume zawrhna dàwra perfume man a zawh kual paha a inkah (spray), perfume rim ráng ruai te, a lua hriak mawm tak, purun thlâka alu kan mai theih ni àwma a inthih mawm, Laal Gulab (tél tak) rim te leh a ke lam atanga rim rawn chhuakte chuan an lo ur ang che’nga, a bula i va thut chilh meuh chuan, nizan hmasaa a nutei fanu Boomer thial lai a chhuhsak chu a lo thial nuap nuap ang!

Tichuan le, a T-shirt hâk lai chu mawi i tihzia han hrilh teh le. Ani chuan a T-shirt anga T-shirt tha leh man to Mizorama a awm loh thu a hrilh ang che. Tin, a man i zawh hma hauhin a hrilh vek bawk ang che. Nang chuan U Johnny-a T-shirt a rawn risk chhuahsak tih i hre lo anga, i ngai sáng hle ang. Tin, a pheikhawk chuan i mit a la leh ang; a man to dàn tùrzia pawh i hisáp hman ang. Mahse, a pheikhawk chhúnga a mawza khawrozia leh a ke artui zâwn a pawp a ni tih rëng i hre dáwn dèr si lo a!

Siamsalema hian engkim a hre “têp” vek zêl a! I duh záwng zâwng i sawipui thei ang. Mahse, tûnlai tê hian a pa Fanga Mumbai zin thu leh a U Kawnga scooter lei thar chanchin bâk a sawi tui thei rih lo. Eng pawh ni se, i tìti duh záwng chu han sawipui phawt mai teh. Music lam han sawipui la, tawng hman lo lékin a siam ang che. Dâwt leh thu tak chawhpawlh, thu belh chian däwl loa tìti thiam eltiang i bula thu chuan Pink Floyd hla November Rain pui a tihzia te; Britney Spears in Eden par mawi chulhnu… tih Sap hlaa a sak, mawi a tih thu te; Backstreet Boys drummer thiam turu a tihzia te a hrilh hnu che chuan i bo map mai ang! Sports lamah han pakaipui la—Cindy Crawford-in tennis a chawlhsan a uizia te; Makedonia (Maradona a tihna ni ngei tùr a ni) ball thiamzia te; goal keeper-a Michael Jordan tha a tih thute a hrilh hrep ang che. Tin, politics lam han sawipui leh la, kan Prime Minister, Tv AB Vajpayee “idea” sawipui i tum laia a nupui leh fanu hmel tha a tih thu a lo sawi ve tâk avàngin tìtìpui tlâkah i ngai tawh lo anga, in tìtì hmaa, “PWD ah nge PHE ah nge office-ah i thawh?” tia a zâwt che pawh kha i thiam leh lawi si ang!

Siamsalema hi an khuaa a awm lai, khawlaia mi mei zûk bung paih chhara zu ru rual a nih hma hauhin Japan-hlo pho ro zûk, an khuaa chíng chhuaktu a ni. A pian hmain an khuaah tû ma’n Bitter chhum an rui ngai lo! Mahse, Siamsalema chuan chûng chu tute tih nge a hriat tih pawh hriat lohin an khuaah a chíng chhuak a. Aizawla a rawn chhuk hnu, tùn thleng pawh hian an khaw JAC leh VDP te “Mi khaw lo Record Book”-ah a hming a la chuang hnem ber a, tú fa mahin an la khûm lo!

Awm khaw loh lama record breaker leh mi chìn ngai loh thil sual chíng chhuaktu Siamsalema chuan chûngte chu tùn thleng hian zu la chapopui ngam a! Mi thatchhe eltiang he mihring hian inchhûng khur chêta hah vak loa hna thawh ai chuan, ruih tùr zawnga nilénga thlansa phúlkaia tha sèn a thlang zâwk fo. Mahse, ani hi chuan ruih tùr a tlâkchham dáwn paw’n a stock, Cold Aid leh Dendrite chàr thum a khum hnuaiah a dah khâwl ruih tho—a lungphäng tehchiam lo!

Mahse, Pathianni tûka Siamsalema te vénga i inkhâwm chuan, biak inah a hmél i hmu hlawl ang. A Usher loh paw’n nula thutna lan chian theihna laiah a thu ngei ang. Mak ti suh ang che. Inkhâwm hi nuam a ti ve êm êm a. A chhante chu: pakhatna, a pu necktie awrh duh tawh loh awrh chhuahna chance a ni. Pahnihna: chhas zawn a rem. Pathumna: tih pui deuh ni, inkhâwmpui ni khuain ei leh in a hnianghnär. Palina: a thil chìn tha lote khuh nán biak in kawng zawh hi a chi a ti êm a ni!

A chanchin chhe lam ringawt sawia han tih tàwp ngawt mai chu(h), a zia lo deuh e! Mahse, a chanchin tha lam sawi dáwn chuan a hmànlai nun sawi a ngai. Siamsalema hian, hmänah chuan, infiam te a thei ve êm êm thìn; tin, music leh zai te chenin. Han ti tha peih se aw… Electric leh coocker chhe siam te kha a hneh ve êm êm thìn. Hmänah khán, “Lehkhabu ka ziak ve dawn e!” a ti a, a lehkhabu ràwn tùr ka lehkhabu leh khawi khawi library atangin emaw a hawh khâwm ve teuh asin maw le… A lehkha zir laite khán a rilru a chakin a thiam thei êm êm thin a; hmänah kha chuan a chhûngten a hlawhtlin ni, Tlumtea thlìrin, dingdihlîpa thlírin, “Tang fan fan,” an ti thìn kha a ni a. Mahse hei, “Siam-sa-lema” a lo ni ta si! Siamtu’n thiamna leh finna, talent hlu leh ropui tak a pe ve ngei a; mahse, a hetihpui ta mai si a! Thatchhiatna leh däwngdahnate hi kan nih tùr leh nih theih, ni thei loa min siamtu an va’n ni chiang em aw… 

Kan Zoram hian Siamsalema ang hi a mamawh loh tehlul nèn, kan Zoram dung leh vängah hian “SIAM–SA–LEMA kan va’n tam tak em! Hna thawh dáwna bih rûk zuk zuk chíng, ei tùr leh ruih tùr tlan bosan phal ngai si lo; mahni ei tùr pawh siam peih lo, ei tùr siam sa ei zo duak duak thei zêl si; mahni hmel chhiatzia dáwn lo léka lêrh kawh hrep, phu tâwk hre thiam lo, chan tâwk duh tâwk bawk si lo; thiante pass lawmna leh birthday lawmnaa sàwm loh pawha kal lo ngai lo, puih an ngaih ní-a kal ngai si lo; thil hre ve teuh thei tak, inti hre êm êm si, dâwt leh thu tak chawhpawlh tìti thiam; thil chìn tha lo thup nána Bible leh Kristian Hla Bu ngaina der, Inrinni zàn tawngtai inkhâwma tawngtai subject ti tamtu ni bawk si; Pathian ní-a inkhâwm thulh ngai lo, Pathianni loa (Pathian ni tlai paw’n) thiante nèna a rûka eng eng emaw in khâwm chíng leh hle si; neih leh nihnain a phâk si loha intih tünlai tum ve talh, tum chhúng ringawt pawha mi changkäng chinten thing an lo tih hman si; incheina uluk ve tak, thawmhnaw uluk leh peih si lo mi, SIAMSALEMA hi i hmél hriatte zíngah an awm a nih chuan, ka hnênah rawn hruai la, mi khawngaihthlâk ber ka lo kawhhmuh ang che! Mahse, ani chuan a khawngaihthlâkna chhan tùr eng mah a hre leh pek lo ang!

(He article hi kum 26 kaltaa Govt. Higher Secondary School Aizawla páwl 12 ka zir laia ka ziah a ni a. Editor ka nih vena—Commerce zirlai fortnightly magazine “Seluphan”-ah leh Annual Magazine “Khawthlir”-ah te tih chhuah a lo ni ve tawh a ni.)