The 16th of August, 1977: Elvis Presley Fam Chan Ni Kha!
August 16, 1977, Memphis: Tennessee, USA
America ram khaw chhak lam chu August thla khaw hnáwng churh leh dul ruih mai chuan a tuam vêl a. An ram khaw chhak lam sana chuan chawhnu dár 3:30 a kâwk chiah a. Chanchin thar theh darhtu leh radio station hrang hrangte chuan khawvêl mipui thin tháwng dawt tùr chanchin duhawm lo leh rapthlâk tak puan tùr an nei ta thut mai! Khawvêl hmun hrang hranga thalai rual leh nu leh pa, mi maktaduai chuang tahtírtu tùr thu lungchhiatthlâk zet mai chu Tennessee state-a khaw pakhat, Memphis atangin a lo chhuak miau a. An programme duan sa ti tàwp rual thupin, he thu hi khawvêl hriatah an puang chhuak ta a ni—
“King of Rock n' Roll, Elvis Presley chu kum 42 mi niin a chènna in Graceland-ah thî-a chhar a ni!”
He chanchin puan chhuah a nih hmaa Graceland-a thil thleng hi i’n bih chiang teh ang.
August 16, 1977, Memphis: Tennessee, USA : 0030 – 0130 hrs
Zan lai a pèl tawh. Elvis chu zàn dár 11:00-a a ha daktawr hnêna a kal chu a cousin, Graceland-a a khawsakpui, Billy Smith leh a guitarist hlun, Charles Hodges-te nèn Graceland panin an häw a. (A hun hnuhnung lamah hian Elvis hi, chhùn ëngah a chhuak ngai lo a, zàn lamah bâk a páwn chhuak ngai lo.)
A tána ni tha lo ber ni mai tùr chu a rawn inher chhuak mék tih rëng hre loin Elvis chu a hlim hle. A kianga awmte chuan, hemi zàn hian Elvis-a awm dàn leh a nun phungah eng mah han rinhlelhna tùr emaw thil danglam emaw a awm loh thü an sawi. A taksa pawh a fit tha a; fiamthute pawh thawhin a hlim hle a; a hma lam hun pawh a ëng záwnga a thlìr thùte an sawi hlawm.
0400 – 0430 hrs
Elvis chuan Billy Smith-te nupa leh hetih laia a kawppui; amah awmpui chawttu, a nupui pahnihna atána a hual, Ginger Alden-te chu racquetball khelhpuiah a sáwm a; hlim takin Graceland chhúngah an inkhèl a. A hnua a inkhelhpuiten an sawi leh dànin, heta an inkhelhnaah hian Elvis hian a racquet-in a ngal a vaw palh hlauh a, a vúng nghe nghe a ni àwm e.
0430– 0500 hrs
Graceland-a racquetball an khelhna kianga chawlh hahdamna hmun (lounge area)-ah Elvis chuan piano a tum a; lungléng takin a zai vawng vawng a. A hla sak zíngah, The Righteous Brothers hla hit, “Unchained Melody” leh 1945-a Fred Rose-a hla phuah, hetih hun laia Willie Nelson-a’n a rawn làr tharpui leh, “Blue Eyes Cryin in the Rain” te pawh a sa tel nghe nghe. Hêng hlate hi a dam chhúnga a hla sak hnuhnun berte an ni ta a ni.
06000 hrs
A kawppui Ginger Alden nèn an mutna pindan lamah mu tùrin an inzui chho a. A thawmhnaw hâk laite a thlâk hnu paw’n mut mai a la tum lo. TV a en leh phawt a; tin, lehkhabu te pawh a chhiar leh rih bawk.
0800 hrs
Elvis chuan a kianga mu, a nupui hual Ginger-i hnênah chuan bathroom lounge area lama lehkhabu chhiar tùra a kal thu a hrilh a. A lehkhabu chhiar lai, Frank O. Adams ziah, “A Scientific Search for the Face of Jesus” tih—Shroud of Turin leh Isua Krista chanchin zir chianna lehkhabu a chhiar. Kan hriat tùr chu, Elvis hian daktawrte chawh, mutna damdawi (sleeping pills) a ei loh chuan mut mai a harsat hle thìn a ni.
0800 – 0830 hrs.
Elvis chuan a daktawr, Dr. Nichopolous hnênah mutna damdawi dìl tumin a pisa chu telephone-in a bia a. Mahse, a daktawr chu a pisaah a lo awm lo a; nurse duty lai, Tish Henley nèn an inbia. Nurse chuan mutna damdawi müm hnih chu Elvis-a tán a dahsak a. An inbiak mék laia an pisaa rawn tei lût, Elvis-a ní chu Elvis-a hawnsak mai tùrin a hrilh a. Envelope-ah thunsakin damdawi chu a thawn ta a ni.
0930 hrs
Bathroom chhuahsanin Elvis chu in hnuai lamah a chhuk thla leh. A chhuahsan hnu hian bathroom hi chhúng lamah a la inkalh a. Mahse, a hnung lam kawngkhàr atangin in hnuai panna step chu a zawh thla a ni. In hnuaiah chuan dâkpu-in lehkha a rawn ken—Elvis-a fan, “Elvis Unique Record Club” dintu leh Elvis-a chanchin ziaktu, Paul Lichter-a rawn thawn a lo dawng a; amah ngeiin hming a sign nghe nghe.
1000 hrs
Chanchinbu semin an bathlàra chanchinbu a vawm luh, Elvis-a’n a chhar lai tak mi thenkhatin an lo hmu. Hemi hnu, chawhnu dar 2:00 thleng report hriat tùr a awm lo. Hemi chhúng hian Elvis hi a lo berah darkar thum tal chu nikhaw hre loin a lo awm reng tawh ang, tih chu rin dàn a ni.
1400 – 1430 hrs
Ginger-i muhìl chu a rawn harh chhuak a. A thiante telephone-in a be kual a. A hnuah, bathrom-a lût Elvis kha, tün thleng paw’n a la rawn chhuah àwm thäwm a la hre lo tih leh, a kiangah a la rawn mu ve leh lo tih a hre chhuak thut!
1430 hrs
Ginger chuan hmanhmawh bakléngin bathroom lam a pan nghâl. Chutah chuan, rock n’ roll lalpa—a pasal ni mai tùr Elvis Presley—nikhaw hre loa bathroom commode hmaa lo tlu sawp reng mai chu a va hmu ta a nih chu!
Elvis chu eng mah a hre tawh lo tih hriat takin, thingthi deuh niaiin a lo awm khawng reng tawh a lo ni! A khabe chuan a khûp a si têp a; a bán khing hnih inthlep nguih chungin chhuatah a innem khalh a; a hmai pawh chhuatphah (carpet)-a innghatin a va hmu a ni.
Ginger chu mangang takin in hnuai lamah a tlän thla nghâl a. Elvis-a bodyguard, Al Strada a ko chho nghâl. Tin, in hnuaia lo awm ve mi dangte pawh chu hmanhmawh bakléngin in chung lamah an tlän chho ve nghâl hlawk hlawk bawk.
A thleng hmasàten Elvis chu thâwktír tumin CPR an pe a; a thenin a taksa chu an hmet nawk nawk bawk. Elvis-a dinhmun derthäwng lutuk avàng chuan Fire Department an phone nghâl a; a daktawr, Dr. Nichopolous pawh phone-in an ko nghâl bawk.
1433 hrs
Fire Department, Rescue Unit #6 an kohte chu an lo thleng a. Mihring tling zo tawh lo tih an hriat reng Elvis Presley taksa, lo vawt leh lo khawng vek tawh chu an chhan hman tawh lo tih inhre sa chungin an han en thli-thlai ve thuak thuak bawk a. Minute nga hnu, dár 2:38 p.m.-ah Baptist Memorial Hospital (BMH) lam panpui nghâl a ni.
1456 hrs
Elvis chu Baptist Memorial Hospital (BMH) thlenpui a ni. Mahse, daktawr-te chuan thi-saa phurh thlen (Dead on Arrival/DOA) angin an report .
1500 hrs
Thu runthlâk lutuk—Elvis chu thi saa damdawi ina phurh thlen a nih thu an sawi atanga minute lì-naah Elvis-a chhúng te leh a thian tha leh a laina hnai zualte hnênah, Elvis Presley chu he leia dama hmuh leh theih a nih tawh dáwn loh thu hrilh an ni ta!
1530 hrs.
Damdawi in páwna Elvis ngai sángtu, a fans awm hmurte hnênah leh khawvêl mipui hriatah, “The King of Rock n’ Roll – Elvis Presley a thi” tih thu chu an puang chhuak ta!
1900 – 1930 hrs.
Hemi chhúng hian Elvis-a-a ruang hi endik (autopsy) a ni a. Heta an endiknaah hian a taksa páwn lama hliam a awm leh awm lohte leh thil felhlel a awm leh awm lohte en dik a ni a; hliam leh thil felhlel eng mah an hmu lo. Thil mak ve deuh pakhat chu—autopsy report-ah hian, hemi zíng dár 4:00-a a inkhelhnaa a ngal a vuak vùn kha a lang lo!
Eng mah reng hre loin mi dangte chu
Hemi ni vëk, Elvis a thi tih hriat a nih hma hian Graceland-a hnathawkte chu anmahni buai buaiin an buai theuh hlawm a. An buai chhan ber leh an hnathawh chhan ber—Elvis Presley chu nikhaw hre loin bathroom-ah a let reng a ni tih rëng an hre lo!
A private jet, duh taka a fanu neih chhun hming chawia a phuah, “Lisa Marie” chu Portland lama concert tour an tanna tùr pan tùrin Elvis-a road manager, Joe Esposito chuan a buatsaih mék bawk. He tour hi August 17-a tan tùra tih niin August 28-a Memphis-a khàr leh tùra ruahman a ni.
Elvis-a manager, Col. Tom Parker pawh tour an tanna hmun tùr Maine-ah a awm dèr tawh a. Elvis-a pa, Vernon Presley leh a fanu neih chhun—kum kaw mi, a pa tlawha Los Angeles atanga rawn zin mék Lisa Marie-te pawh Maine-a kal vè tùrin an inbuatsaih ve mék bawk.
August 16 hma chuan …
August 16-a Graceland-a hetiang thil râpthlâk a thlen hma August 9 khán a fanu, Lisa leh naupang 20 rual vêl hruaiin an pualin Libertyland-a intih hlimna hmun (amusement park) pakhat chu zan lai atanga zing khawvàr thleng Elvis hian hawhsakin hun a hmanpui a; amah pawh a hlim hle. He park hi a tán chuan hmun special tak a ni ve hrim hrim a. A chhan chu kum 10 mi lek a nih laia zai intihsiakna an neih tuma lawmman a dawnna hmun ngei kha a ni.
A hmaa a hming kan sawi sek, Elvis-a nupui hual Ginger Alden-i nèn paw’n hun hlimawm tak an hmang dùn. Ginger nèn hian a thih hma kár lawk paw’n inneih an duh thute pawh khunkhàn takin an sawi dùn a; a hun atán paw’n hemi kum (1977) December thla ngei an duh thute pawh an sawi nghe nghe a ni.
Mahse, engkim mai chu—chhüm ang maiin a zám ral ta si a!