Mizoram chuan remna leh muanna a neih kum 40-na kan lo hmang ta der mai a. Kum 40 a tlin chu thuhran nise India rama inremna ziah tawha a hlawhtling ber kan ni leh entawn kan ni hian a ropuina a ti zual a. Hetia kum 40 lai mai remna leh muanna tluantling kan neih theihna chhan hi kan zavaia thawh rah a ni.

Kan hriat angin kan hruaitu hmasa ten rorelna sang ber (independence) kan nih theih nan zalenna an sual a, hei vang hian thisen pawh a luang nasa hle a. Chumai ni lovin hliam leh ramtuileilo, tawrhna leh harsatna engemaw zat a thleng bawk a ni. Kum 20 chhung teh meuh mai zalenna an sual hnuah kum 1986 khan remna kan lo nei ta a, Mizoram remna neih hi a nghetin a tlo em em a ni. Tuna la dam zingah hian Mizoram buai kum 1966 atanga 1986 hre pha lo hi mi tam zawk kan ni tawh awm e. Buai chhah zual lai te kha a hrehawm hle niin a tuartute chuan an sawi. 

Rambuai anih avangin sipai ten thu an nei em em a, an duh duh an man a, an vua in an sawisa bawk. Chumai a ni lo a, sipaite chuan an tana mipui enkawl a awlsam zawk nan an duhna hmun hmunah khua an sawikhawm (grouping) bawk a. Hetih lai hian MNF silai keng pawl an awm ve bawk a, anni pawhin duhdan leh tum an nei a. Anmahni do zawnga thilti an awm chuan a tul angin hma an la ve bawk a, hei vang hian tuboh leh dolung inkarah mipui an awm a. Kan nu leh pa, kan pi leh pute kha dinhmun hrehawm takah an ding thin a ni.

Remna hlutzia hi mitin ten kan ngaihtuah nawn fo a pawimawh hle. Hetia remna leh muanna hnuaia kan awm vang hian buai hrehawm zia pawh kan mitthla thiam lo hial ang. Kan thenawm mai pawh han thlir ila, chi leh chi inkar buaina te, politics thila buaina leh thil dang danga buaina avangin mahni in lumah pawh an khawsa ngam lo a. Ramsa pel takin an inpel a, in leh lo an in hal sak a, a rem dan ang angin phuba an inla tawn anih hi. Chutiang zelin khawvel zau zawk han thlir ila indona leh inrem lohna avangin pawisawi lo mi tam takin an tuar thin a, nunau, tar chak lo leh hmeichhia ten an tuar zual thin. Keini state erawh thlamuang takin kan awm thei a, hei hi a hlu tak zet a ni. 

Hetih lai hian remna kan neih chungchangah politics thila hamthatna lak tum an awm emaw ni chu tia ngaih theih thil a awm thin erawh a pawi hle a. Remna ni kan hman chhung ngei ngei pawhin remna kan neih danah kan inrem lo lek lek mai. Remna kan neih hi kan zavaia thawh rah a ni a, politics hamthatna atan chuan tumahin hman i tum lo ang u.