Luangliam

‘Ka…’ mawlh mai hi!

Zirsangkima - Nov 07, 2021

kan chelek sek thin hi, tihna mai a ni e

Sawi fiah chawp ngaia thupui ka’n vuah teh vùn chu le! A aia thlan nahawm zâwk a tam àwm vei nèn a—ka duh tlat si a le! Kan thupui awmzia chu mahni insawi nâna ‘ka…’ kan chelek sek thin hi, tihna mai a ni e.

‘Thu sawi thiam tak nih i duh chuan, mahni chanchin sawi vul chûkin “ka…” ti sek suh!’ tih hi ka pawm dàn a ni ve tlat a. Mahse, he thu hi kei, mi tla dah leh tawngkam thlah dah tak hian tih hlawhtlin harsa ka va’n ti tak! Kan chanchin sawi tùra min tihin emaw kan chanchin min zâwt emaw a nih loh chuan, mahni chanchin sawi chiam hi, mí beng ti khamtu a ni thei tih hre reng thin mah ila, ka lo chíng leh thin. Ka thil chìn than zínga ka sim duh zualte hi intlartír ta se la, he thil ber kher hi chu, a tlartírupa pen fawk phâk ngei tùra hmá-ah ka intlartír chiang khawp ang!

Thian zaho tìtì níkhuaa, “ka…” emaw “kei chu…” emaw lo ti ve sek thinte hian ninawmna chin an nei fo. Mahni chanchin emaw hna thawh emaw sawi tel loa tìti thiam tlat lo te, fak chawp hmasak hmá zawnga ngawichàwi tlat ang chi, hnam puiin “egotism” an tih, a titute “egotist” ang mi hi kan awm nual àwm mang e, ka ti!

Thu hriltu zíngah pawh, “ka…” hmang tam lutuk hi chu, ngaithlatu tán a ninawm thei. Mizote hi hnam tlem tê, inhre tawn thím thêm kan ni a; kan chanchin hi mite hian an lo hre phian zêl a nia—insawi chiam kher lo paw’n. Amaherawhchu, mi dangte tána sâwtna leh hlâwkna, kan chanchin han sawia chiang êm êm si a awm ve thei tho. Chûng huna sawi chhuah a nih chuan thu hran ni se; Zopa taka a mawi-hawih záwnga kan sawi thiam te a nih chuan a pawi hran lo ang. Mahni chanchin sawi chhuah chhên hi Mizo pa dik tak chuan an chíng thla zen lo a, nuam an ti fo lo tih te hi hre tel ràn thin ila.

Min thlahtu kan pi leh pute kha, kawng tam takah an tlàwmngai a. Tlàwmngaihna kan tih pawh hi, mi ruang inchuh, mitthi lu men, thlàn laih, adt., ringawt ni loin, thâ thawh ngaihna piah lam, tawngkam hman thlengin tlàwm an lo ngai êm êm thin. Ram chhuah ni khua emaw rál donaah a ni emaw, an chêt that deuh tum paw’n an tawng phawr phawr ve ngai lo a; he “ka…” hi an chelek ve sek ngai lo. An thil tha tih leh an thawh ropuizia chu an ruala kal ve emaw tel ve emaw mai bâkah a khaw pumin an hre tho tho zêl—mahni thil tih ropui leh thawh that sawi zuah zuah kher loin. Hei tak hi thangtharte hian kan zir a va tûl êm ve aw… ka ti ve vawng vawng thin.

Mipuiten kan en tawn tur ber, kan ram hruaitu, kan pú êm êmho te lah hi … Awi! Hetiang lama mi en tawn tlâk loh ber an ni si a le! An ram chhuah hun, kum nga chhúnga an thil tih thatte kha sawi sawi lo mah se, an mahni thlang tlingtu mipuite hian kan hre êm êm tho asin maw le! An thawh that an tlángaupui pawh duh tâwk ta lo chuan, an la thawh zawh loh, an dawta rawn ram chhuak ve tena an chhunzawm duh loh thleng thlengin an sawi … pawh ni lo, a au-in an au chhuahpui lehzêl a—bengchheng khawpin! Hetiang hi eng tlàwmngaihna nge ni ngai ang le? A chhànna chu: eng tlàwmngaihna mah a ni lo; tlàwmngaihna letling chiah—“chapona” a ni daih!

Ziak mi zíngah pawh hian, han ti lehzêl ila, mahni thu ziah chauh chhiar tum te, an thu ziah chungcháng lamhawi chauha kawm theih te, mahni thu leh hla fing leh tha bera ngai tlat te, an ziaktupui ngaih sàn tum bau lote hi kan lo awm palh hlauh ang tih hi ka hlau thin ngawt mai. Hnam fing leh ropui zâwk … chu sawi loh, kan hnampui Mizo ziaktu chhuanawm ngei ngeite pawh, er deuh tàn ziaktu kan nih chuan kan tlo lo khawp ang.

MAL lamin lehkhabu tha (Book of the Year) an thlan chhuah, top eng eng emaw an puan zàr apianga phunna tùr lo zawng ziah thinte hi kan awm palh reu reu ang tih te hi ka hlau thin ngawt mai. Kan awm a nih ngat chuan, chù mî chuan, ziaktu khawvêl, zalènna ram  atanga ziak loin, lansarh duhna rilru pu chungin lehkha a ziakah ka ngai ang—awhna pakhat mah ka nei lo ang!

‘Mi tu mahin chhiar malék dáwn lo mah se, ka thu ziahah ka chêng a, ka tuipui a, ka hlâwkpui tawh tho tho,’ ti sak sak ngam, tlàwmna pen tui hmanga thu ziak thinte kut hnu hi a ngaihnawm cháwk a nia. Mahni, ropui bera inngaite thu sawi ai chuan tláwm bera inngai thinte thu sawiin mi a hneh fo bawk. Mihring ropùi leh ropùi loh hi, kan thil sawi aiin kan thil tihin a ti lang chiang zâwk thin a; mi ngaih sànawm tehna pawh a lei aiin a thawh chhuahin a hril chiang zâwk thin.

Ka zawm ngei ngei tùr ka’n inziah khalh leh tâk chiam chu le!

Share now