Luangliam

Mizo A Ni Si a!

Zirsangkima - May 30, 2022

Hmãnah chuan vaiin min hék thin—sâp lakah. Sâpho chuan min lo tan thin. Eng anga sual khawih pawh ni ila, ‘Mizo a ni a, chutiang êm êmin a sual lo ang,’ min ti thin. A nih, vawiinah hian min hék leh ta se, chutianga min chhan ngamtu hi kan la nei ang em le?

Hmãnah chuan vaiin min hék thin—sâp lakah. Sâpho chuan min lo tan thin. Eng anga sual khawih pawh ni ila, ‘Mizo a ni a, chutiang êm êmin a sual lo ang,’ min ti thin. A nih, vawiinah hian min hék leh ta se, chutianga min chhan ngamtu hi kan la nei ang em le?

Hmãnah khan sapho lakah fel kan chhuah a ni hran lo a; Mizo kan nihna kha min zahsak êm thin vàng a ni. Zahsak tlâk leh zahsak phúin kan awm zêl em le?

Sâpin min awp lai, lal te pawh kan neih lai te khân kan khawtláng inrêlbàwlna te kha a fel viau mai. Enga ti nge vawiinah? UT kan nih hnu fé, State puitlinga hlànkai kan nih hnuah hian fel zual zêl tùr kan ni zâwk àwm si a! Mahse… kan fel zâwk lohzia chu kan hmu mék a, kan tawng a, mittui tla lo chauhin kan thlír ngawih ngawih a nih tâk zâwk hi!

Ram hmangaihtu chu khawiah nge? Inthlan dáwn apianga rawn inlár thlarau mi leh inti Mizo thar ta riau lote chu? Contract leh ì beisei lo ngama in-candidate ngam kan nei ta lo em ni dáwn le aw? Public speech lama mi fak hlawh, tawngkam thiam tlawr tak ngawt lo deuh hi kan mamawh ta lo maw? A taka ti a, a taka hna thawktu kan zawn a ngai ta em ni le?

Ram hmangaiha zah ngawih ngawihtu hi, he ram hian a hmu khát ta hi a runthlâk tak zet a. Chu achhapa compensation leh ei rûkna avànga hêk leh hrêka awmte zak duh map loho kan khawi ngam ta lutuk pawh hi—a kháwitute pawh hi kan dik bîk lo a ni ang! ‘Mizo ka ni a, ka mite chanpual hi ka ei ru ve thei lo!’ tih rivâ awm ta ngai lo te hi … kan mi khàwiaten an zir loh piah lamah mipui pawh kan thiam bîk lo a ang. Traffic din lohna, kan véng chhúnga helmet khuma ke hnih nei lirthei khalh duh pawh kan tlêm tâk êm êm hi! Vaite chuan ‘Mizo a ni a, a khum ang!’ min ti zêl thei ang em le? Nge ni, kan pú êm êmte hian sual hi min sihhmuh ngampat zo tawh zâwk? 

Lian thang, ei ru thangte inlulinnaa ‘ram hmangaih der’ kan pun tâk chiamna hian lung a ti awi lo a. Politik hmanga ei sum hmu, in chhâwng sáng sa thei, ‘internal building’ sa thiam kan nih tlatna hian kan ram a ei chhe mék a; keini mipui lahin kan lo ràl thlìr ngawt ngawt mai thin tak si a …

Sâp pachalte kha rawn kal leh ta se, ‘Mizo a ni si a, a ei ru ve ngai lo ang,’ min ti leh ang em le?  Min rawn awp leh ta se, ‘Mizo a ni a, mi tlàwmngai thei tak a ni ang, a hlawh tùr bâk a beisei lo ang,’ min ti leh ang em le? Khâng sâp pa thlahte tal pawh khân kan ramah hian riah rún rawn rem leh ta se, ‘A khua leh tui an awp thiam êm mai,’ tiin kan CM atanga kan BDO te, sawrkara nihna lian chelhtute hi min fak tho ang em le? Nge, mak min ti ngawt tawh zâwk ang?

Mizo kan nihna hian ken tel a nei ve a nia aw, púte u! ‘Lal tum hle’ ringawt hi a ni lo a nia. Thlang tlingtu in nei. Chutih rual chuan, inthlan leh hma chhawna ‘tlin loh hlaua that chhuah chíng’ hi chu kan hre ve teh mai che u—in tlinpui leh tawh kher lo maithei a nia! 

Nakkumah kan inthlang dáwn a; tûn apangin in tawngkam a no tan a, tiam leh thìam thar pawh in ngah leh dáwn! In mi tiam tùra chu engah nge a hma atang tawha sawia tiam ngai kher loa in lo thawh lâwk daih tawh loh? In unau, in Mizopui kan ni a, in mi bumna tawngkam leh in mi tiamkamna thu leh hla zozai  avànga bum theihah min ngai tawh lo hrãm teh u!

Mizo kan ni a, Kristian sakhaw betu kan nih avàng hian ei rûkna nèna ram hruai châka tuihãl hi mamawhin kan inhre tawh bik lo e! Mizo kan ni a; ‘Sem sem dam dam; ei bil thi thi,’ min tihpui theitu thlan chhuah kan duh ve tawh e—kan chanai min eisaktute ngawt ni tawh loin! Min bum fin zawh ve tawh êm êm hi!

Kawng tha te kan awt ve. Min pe thei lotu, hmui chauha min tiam chíngtute hi kan ning ve ta. Chhui hleih theih loha chim rup thei ‘airport cute ber’ aiin kan khaw kár kawng hi tha ve tawh se kan ti a, kan sikul building pawh hi heti ngawt lo deuh hi ni ve tawh se kan duh tawh e! Mizo kan ni a, pate bulah chuan kan pangchang ve ngam; mahse, kan pangchanna leh kan tah thãwm min hriatsak duh miah lo hi… hrawn reng in châkawm miah lo a nia aw!

Bible chanchin hlui (history)-a kan hmuh, mi ei ru lo ber mai Nehemia ang kha kan va mamawh tak êm! ‘Min thlangtute zahawm êm avàngin,’ pawh ni lo, ‘Mizo Kristian, Pathianni tina inkhâwm thin ka ni ve a; Pathian tihna avàngin ka ei ru ngam ve lo,’ ti ngam inthlannaa in-candidate tùr he Kristian ram hian a mamawh ve tak zet tawh.

Hetiang thu hi ka sawi khát khawp a; he chanchinbu zahawm takah pawh hian ka thai tlém hle ang. Mahse, lungtê tal au chhuah ngai khawpin min sawp zero tawh miau a; ka rawn au chhuak ve a ni e. Kan púte ang lo taka ka Mizo pui, thenawmte riltáma chhãwl hãl hmu reng thei lo ka ni ve miau a!

Share now