Luangliam

Mizo thalaiten Lehkha chhiar an peih em?

Zirsangkima - Nov 23, 2022

‘Mizo thalaite hian lehkha chhiar an peih lo kan ti ngawt thin a, an lo la peih hle mai,’ tia a êng záwnga thlír lui tlat thin ka ni—lehkhabu thenkhat hralh dàn atanga ka teh cháng chuan. Chutih rual chuan, ‘Lehkhabu chhiar tak tak loa làwm ve ringawt, fashion ang chauha hmang an awm em?’ tih ka ngaihtuah zui a. Min chhànpui tùrin ka thian tha, ziak mi leh chhiar mi te, zirlai leh zirtirtute leh mi náwlpuite zawhna inang ka zâwt kual hlawm a; i’n ngaithla ho teh ang.

Ziaktu hriat hlawh leh college-a thu leh hla zirtírtu Lalrammawia Ngente chuan, chhiar peih an pung tih a sawi a, ‘Mahse, a lei nazawng, ngaina àwm anga lang chhiar lêm lo an tam,’ a ti a. An chhiar peih tâwk loh chhanah social media lama khawih leh en tùr awm tam vàng nia a hriat thu a sawi bawk. ‘Awareness avànga lehkhabu làwm hrim hrim pawh an pung a, chuti chung chuan zirlai tam zâwk hi chuan an chhiar lêm lo niin ka hmu. A náwlpui ang chuan Mizo lehkhabu chhiar erawh kan pungin ka hria, English chauh chhiar thin pawhin Mizo lehkhabu chhiar an hrât tanin ka hmu,’ Pu Ramtea chuan a ti bawk.

Mizo subject-a master degree nei, Publishing House-a proof reader pakhat chuan Mizo thalaiten lehkha chhiar kan peih lohzia uar takin a sawi a, print media kan hlut loh vàngah a ngai. ‘Lehkhabu dàwr neitu pakhat chuan, lehkhabu lei tak tak loa dàwra thlá rawn lâkpui ringawt an tam thu min hrilh,’ a ti a, ‘Fashion-a kan hman nasat avàngin lehkhabu trend thlalâkpuia lehkhabu chhiar anga lang der kan tam,’ a ti bawk. ‘Lehkhabu chhiar âtchilh ngai thoin an la âtchilh mah zâwk niin a lang. Upa zâwkte lehkhabu chhiarah kan la pha chuang lo,’ tiin a sawi.

‘Intih tûlai nána lehkhabu ngaina der…’ kan tih chungcháng tak hi MZU-a Writer’s Club hruaitu pakhat chuan heti hian a ngaih dàn a sawi a: ‘Lehkhabu chhûng ngaina aia a páwn làwm kan tamin a hriat thin … a káwm thlalâkpui/status/post kan intihhmuh,’ a ti a. Article ziak thin pakhat pawhin, ‘Fashion, lifestyle show ang deuhin kan kalpui chho. Book release hi ka lo chîk a, a lehkhabu chhûng thu aiin a behbàwm kan kal natpui ta zâwk deuh em aw ka ti,’ a ti ve bawk. ‘Fashion-a hmang hi chu han tìtî-pui ila an hriat mai,’ ti an awm a; thianpa Lalruata Renthlei lah pek chuan, ‘Favourite Author – Chetan Bhagat han ti ila, rual kan pàwl hmèl êm êm mai a ni!’ a lo ti ve mék bawk a! Hetih lai hian, ‘Fashion atân pawha hmang peih ngang lo hi an tam lutuk!’ titu an tam viau bawk.

Thalai 100-a 99 vêl chauhin lehkha chhiar an peih ringtu Govt. Aizawl College Writer’s Club hruaitu pakhat chuan lehkhabu chhiar peih mi tlem tête chhiar peih chhan chu an lehkhabu chhiar azir a nih theih thu a sawi a, an peih loh chhanah social media a puh ve bawk. ‘Lehkhabu chhiar êm êm si loa làwm ve ringawt, inlâk eng emaw duh vànga lehkhabu chhiar ang deuha thla han lâk te hi tûnlai hian thalaite hian an intihhmuh niin ka hria,’  a ti a. Lehkhabu chhiar âtchhilh thar an awma a hriat thu sawiin, ‘An lehkhabu chhiar kha an duh záwng a nih chuan a âtchilhtír thei a, lehkhabu dang pawh an duh záwng tak chhiar an châk leh thin,’ a ti.

Kumina lehkhabu hralh kal ber leh hralh tam ber nia ka hriat, ‘I Ti Thei’ ziaktu PC Lalremruati chuan, ‘Tûnlai thalaite hian an chhiar duh záwng leh mamawhah chuan lehkha chhiar an peih,’ tia sawiin hmasâwnna tùr leh pên zêl dàn tùr kawhhmuhtu a ni tih an hmuh chian vàng nia a hriat thu a sawi. Mizoten kan la neih tlêm tak, mahni infuihna lehkhabu ziaktu Mapuii Pachuau chuan a lehkhabu hralh that chhanah, ‘A thu ken vàng hi a ni tih ka chiang. Rilru hnualna leh harsatna nei kan lo tam êm a, mahni infuih thar mamawh kan lo tam êm vàng niin ka hria. Ka lehkhabu lei vawi khatna titu hi ka tawng hnem êm êm a ni,’ a ti a; a lehkhabu leitu zawng zawng chuan a chhûng thu chhiar chhuak vek lo mah se, ‘Zaa 70 vêl chin tal chu an chhiar ka ring,’ a ti. Mapuii chuan, ‘Lehkhabu làwm ve satliah, fashion-a hmang, inlak trendy duh vàng leh mark khelhna anga hmang hi an awm ngei ang; mahse, an tam ka ring lo … lei ngai lo ai chuan leitute ngei chuan tlém tal an chhiar ngei ngei tho ang,’ tiin a sawi bawk. A êng záwnga thlírin lehkhabu chhiar âtchilh thar ta an awma a hriat thu a sawi a, ‘Kan changkàn poh leh lehkhabu chhiar hlutzia hi chu kan la hre belh zel dáwn a. Mi changkang an pian belh zêl hi ka ring bur. Social media tlànsan duh hi an awm tial tial ka ring … nun hahdam leh thlamuang zâwk duh vànga lehkhabua inhnangfâk tum an pun tial tial ka ring,’ Mapuii chuan a ti.

Mizo leh sap lehkhabu chhiar nasa, talk show host Janis-i chuan, ‘Thalai kum 25+ chinah lehkha chhiar peih an tam deuh maithei, a hnuai lamah hi chuan an peih tawh lo viauin ka hria,’ a ti a, a chhanah internet a puh ve bawk. Inlâk tûnlainaa ngaia lehkhabu ngaina an awm a rin thu a sawi bawk. Lehkhabu âtchilh thar an awm a rin lêm loh thu Janis-i chuan sawiin, ‘A ziaktu azir hian a then chuan an chhiar a, chuti ni loa lehkhabu ngaina thar ta viau hi chu an váng viauin ka ring,’ a ti.

Thalai ziaktu hriat hlawh F Vanlalrochana chuan lehkha chhiar peih an awm tho thu sawiin, ‘A peih hi an tlêm zawk maithei,’ a ti a, ‘Tûnlai thalai tam tak hian hobby mumal an nei lo deuh niin a lang,’ tiin lehkhabu chhiar aia làwm ve ringawt an awm ve thu a sawi bawk.

Kei, ka ngaih ve dàn chu a la ngai reng a. Ka lehkhabu hmasa ber, ‘ramada19’ (2013) thuhmahruaia ka lo ziah tawh kha vawiina ka ngaih dàn a la ni reng: ‘ … tunlai tleiräwl leh thalai tam tak hian lehkha chhiar an peih lo, tiin kan sawi fo thin, a dik rëng a. Hetih rual hian an chhiar àwm thawnthu, an len vena leh an tel vena thawnthu/lehkhabu chhiar tur hi Mizo lehkha ziaktute hian kan pe em ni? tiin inzâwt lêt ila, kan chhànna tur chu a chiang maiin ka hria …’ ka tih tawh kha!

Share now