Mizo-ah i kir ang u
Vidpuia Hrahsel - Mar 04, 2026

Mizote min ti Mizo-tu chu kan hnam zia chi hrang hrang kan la chawi nung tlat hi a ni âwm e. Hun eng emaw lai khan kan bosal hman tep a, Mizote’n thawnthu tha tak tak kan neih laiin hre mangbar pawh kan awm tawh lo. Chemtei fin leh hmelthat zia hre lovin Snow white-i hmelthatna kan hre lâr zawk a, Nuchhimi chanchin hre miah lote’n a tlukpui Red Riding Hood kan hre leh em em si hi chu a mang­anthlak deuh a ni. Mizo tawng thiam lo nih kan zah miah loh laiin saptawng thiam lo nih chu kan zak leh em em lawi si. Mizo tawng a sawi theih reng Saptawng kan zeh tel kher zel hi kan bân sân a hun ta viau. Loh theih loh a hman ngai chu a awm, a zawng a zaa hman hi chin loh atan a va tha em. Mi thahnemngai ten Zo tawng ngeiin naupang lawm zawng leh awm tleina tur an chhawp chhuak hi a lawmawm hle. Tunah chuan 'utawk aw lam lam', tiin nau kan awm tlei ta fur mai. Kan hnam zia hi kei nin kan hlut lovin tu in nge min hlut pui chuang ang le? 

Mizo nih tinuamtu hi eng nge ni ang? tiin inzawt ila, tlawmngaih­na, taimakna, aia upa zah, dikna leh rinawmna te kan ti ngei ang. Chu hnam chu a kal zel a, an thlahte chuan zonun zemawi chu an kal san tial tial a, an nunah dikna in hmun a chang tawh lo va, rin­awmna in a kal san a, aia upa zah chu changkan lohna, tlawmngaihna chu buai intihna in a hliah khuh zo ta tiin kan chanchin hi an chhiar tumahin kan phal a rinawm loh. Khawvelin changkanna lam a pan zel a, kan khawtlangah hnam ziarang humhalh hi kan tih makmawh a lo ni ta zel a. Thangthar te zingah mahni hnam ngaihsan lohna, mahni hnampui te ngaih hniamna a in tuh mai loh nân hnam ziarang humhalh kawngah kan tanrual a ngai hle a. Heng tireha kan hnam zia chawi nung thar leh tur hian nang leh kei hi kan pawimawh em em a ni. Mahni inhmangaihna leh midang ngaih pawimawh lohna khawvelah kan zuang lut a, ngaihzamna rauin min man a, inhriat­thiamna kan dah lian a, theih ve lohna hri kan kai a, mahni inkhaw­ngaihna leh midang ngaihsak lohna in min pawt kal chu a nih ber mai hi.

He hnam hi in lâwm tawn thin, a thlum a al eiza, dam leh tlâng khatah, thih leh ruam khatah tia infuih thin kan ni. Kan tih ve theih tawk khawtlang emaw kohhran tâna tha thawhna turah pawh thawh chhuah kan harsat tial tial a, hnatlanga thawh chhuah loh aiah phatna/rûnna pek kan sam tawh zawk a, tel lo nih chu thil zahthlakah pawh kan ngai ta meuh lo. A thlum a al eiza thin he hnam hian sem sem dam dam, ei bil thi thi tia kan infuih­na hla chu kan chang vawn zo ta meuh lo va, inhuphurhna in hmun a chang tam ta zawk mah tih turin kan awm châng a awm ta fo. Dam leh tlâng khatah, thih leh ruam khatah ti thin te hian tunlai kan ram dinhmun en hian kan nunah induhsakna, inhmangaihna leh kan inngaihsakna - zonun zemawi hi kan kal san tial tial ni hian a hriat thin. 

Kan tlawmngai peih tawh meuh lo va, tlawmngaihna chu mi tih tur atan kan dah ta mai emaw tih tur hian kan khawsa chho ta. Chhiat kan tawh tumin khawtlang chungah lawmthu kan sawi a, kan fate erawh a nuam chinah chiah kan tir a nih chuan kan insiamthat a ngai viau tihna a ni ang. Tu mai pawh hian hman lohna sawi dâwn chuan hman lohna eng emaw tal chhuanlam tur kan nei vek a, midangte tân kan hunte hi pek nachâng hriat i tum ang u. thalai zingah khawtlang huapa thiltihnaa kal ngai lo, hnatlang ngai lo, khawhar lenpui naa kal ngai lo, mitthi tlaivarpui naa kal ngai lo, thlan lai ngailo, thlan vur ngailo nih te hi thil zahthlak a ni a, a Mizo lo va, a Kristian lo hle bawk.

Khawtlang hruaituten kan fate an tih theih tawk ti tura an ruat tumin tih tum ngei ngei tura fuih aiin chhuanlam dang siamin kan phat sak fo a, an peih châng chauha khawtlanga inhmang turin kan fuih thin emaw ni tih mai tur hian kan awm châwk. Heng chanvo ruatna te hi thei tura rin leh beiseite hnena pek thin a ni a, mawhphurhna hlen chhuak thinte hi mi rintlak an ni. Kan tello hian khawtlang hi a kal thei a, kan tel ve khan kan chak sawt zawk thin a lo ni. In mamawh tawnna khawvela cheng, in lawm tawn thin kan nihna hi vawn reng tum ila, a theih chinah chuan tih ve hram hram i tum zawk thin ang u. 

Lampui chângkhatah mi an be chhe ngai lo, tawngkam thain sial a man tia thufing nei kan ni. Khawi ilo kan chhuahnaah mi biak hmasak kan tum zawk tur a ni a, an thil tih tur, an kalna tur zawh hi thil zah­thlak a ni lo. Tunlaiah erawh mi thil tih tur zawh emaw an kalna tur zawh chu ninawm a chang ta fo. Hengte hi kan pi leh pute atanga kan chhawm, kan pian ken a ni a, Mizo kan nih chhung chuan a bo lovang. Tunlai thalai tam tak tâna nin­awm leh huat chang thin hi ngaihtuah chuan a ho ngawt mai. Mi thil tih lai kan hriat leh kan hmuh reng pawh hi in zawh kan ching zel tur a ni, hei hian inlaichinna tha a siam zel avangin leh kan pi leh pute atanga kan chhawm chhoh zel a ni a, ninah la lovin kan nunzia a ni tih kan hriat a tul.

Thawk khat lai atang khân thalaite zingah in 'Sir', emaw 'Miss', tia koh kan ching thar a, a zialo hle. Mizote hian aia ute koh dan mawi tak kan nei a, an hming hmaah 'U' tiin kan koh thin. Hnam dang hian nei ve tak ang maw? Aia upa an nih chuan  'u'  tia koh mai hi hnam ziarang chawisanna zel a ni. Aia upate zah thiam hnam hian kan aia u te 'u' tia koh kan zir thar leh a ngai. Aia naupangten 'u' tia an koh avanga upa ta leh Senior riaua in ngaihna rau hi kan kal san a hun. Kohhran leh Khawtlang ten vei tur dik kan vei zel hi a lawm­awm a, hnam dang tawng aia mahni tawng dah pawimawh hmasa leh duh tui kan pung zel te hi thil lawmawm leh hmasawnna a ni. Kaihhruai nuam hnam, hnam dang te neih ve loh tlawmngaihna fawng vuantu kan nihna hi vawng nung reng turin leh kan hnam tih dante, kan nun dan mawi tak te chhawm nun zel hi keini thang­tharte kutah hian a tla a nih tih hria­in Mizoah kir leh ila, kan hnam zia hi chawi sân zel i tum ang u.

Latest News & Chhiar Hlawh